Bệnh viện Đa khoa Trương ương Cần Thơ lần đầu dùng stent LAMS điều trị nang giả tụy lớn

(NSMT) - Ngày 09/12, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết các bác sĩ tại đây vừa điều trị thành công một trường hợp nang giả tụy lớn bằng kỹ thuật nội soi siêu âm đặt stent LAMS dẫn lưu vào dạ dày ở bệnh nhân bị nang giả tụy và viêm tụy nhiều năm khiến ăn uống kém, sụt cân, suy kiệt, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng lao động. Đây cũng là trường hợp đầu tiên tại đồng bằng sông Cửu Long được thực hiện thành công dẫn lưu nang giả tụy bằng kỹ thuật đặt stent LAMS với can thiệp tối thiểu.

Bệnh nhân nam P.T.N. (sinh năm 1995, ngụ TP Cần Thơ) được tuyến trước chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ vào lúc 15 giờ 20 ngày 17/11/2025 trong tình trạng bụng chướng nhẹ, đau khắp bụng, nôn ói và tiêu lỏng nhiều lần. Bệnh nhân có tiền sử viêm tụy kéo dài nhiều năm, phải thường xuyên nhập viện điều trị.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính bụng có cản quang  ghi nhận khối tổn thương dạng nang dịch nhiều  cạnh tụy sau dạ dày, đại tràng dày thành lan tỏa, nhiều quai ruột non giãn kèm ứ đọng dịch. Bệnh nhân được nhập viện khoa Ngoại Tổng quát để đánh giá tình trạng song song với điều trị nội khoa tích cực, nâng tổng trạng và hỗ trợ dinh dưỡng. Ngày 25/11/2025, các bác sĩ tiến hành nội soi siêu âm đường tiêu hóa trên. Kết quả xác định bệnh nhân có nang giả tụy ở vùng đuôi tụy, sát thành dạ dày, đánh giá đây là vị trí thuận lợi cho dẫn lưu.

Sau quá trình hội chẩn nhiều chuyên khoa, ngày 3/12/2025  ê-kíp bác sĩ quyết định thực hiện dẫn lưu nang giả tụy bằng kỹ thuật đặt stent LAMS dưới hướng dẫn của máy nội soi siêu âm với thời gian chỉ trong 20 phút.

Khi khảo sát bằng đầu dò siêu âm Linear, bác sĩ phát hiện nang kích thước khoảng 9 x 11cm. Dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi, bác sĩ sử dụng kim chọc hút cỡ 19G chọc vào nang, sau đó đưa dây dẫn vào trong nang. Khi dây dẫn đã được cố định đúng vị trí, kim được rút ra và dụng cụ cắt (cytotome) được luồn theo dây dẫn để mở thành nang. Tiếp đó, stent LAMS được đưa vào qua dây dẫn, định vị đúng vị trí rồi bung ra để tạo đường thông giữa nang và dạ dày. Khi stent mở, dịch trong nang chảy ra, có màu vàng chanh. Một phần dịch được thu lại để gửi xét nghiệm.

Đến sáng 9/12, tình trạng bệnh nhân tỉnh, da niêm hồng, sinh hiệu ổn định, bụng mềm, ấn không đề kháng, giảm đau bụng đang được theo dõi, điều trị và chăm sóc tại khoa Ngoại Tổng hợp, dự kiến có thể xuất viện trong vài ngày tới.

BSCKII. Nguyễn Khắc Nam - Phó Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết: Nang giả tụy là tình trạng thường gặp sau viêm tụy cấp hoặc mạn, do tắc nghẽn ống tụy khiến dịch tụy thoát ra mô xung quanh, hình thành ổ viêm và hoại tử rồi tạo nang. Thành nang được cấu tạo bởi tổ chức xơ hoại tử, không có lớp biểu mô như nang tụy thật. Nang có thể xuất hiện sau vài ngày đến nhiều tháng, thường ở thân - đuôi tụy, nhưng cũng có thể lan vào các vùng xung quanh như sau dạ dày hoặc mạc treo đại tràng.

Triệu chứng thường gặp gồm đau thượng vị, buồn nôn, nôn, sụt cân, có thể kèm sốt, vàng da hoặc dấu hiệu chèn ép cơ quan lân cận. Nếu không điều trị kịp thời, nang giả tụy có thể gây biến chứng nặng như nhiễm trùng, chảy máu, tắc ruột, tắc ống mật chủ hoặc vỡ vào ổ bụng.

Điều trị ngoại khoa vẫn là lựa chọn chính khi nang gây triệu chứng. Trong đó, dẫn lưu trong (nối nang với dạ dày, tá tràng hoặc hỗng tràng) được ưu tiên do vị trí giải phẫu thuật lợi, tỷ lệ tái phát thấp. Dẫn lưu ngoài hoặc qua da được chỉ định trong các trường hợp nang nhiễm trùng, chảy máu, vỡ hoặc thành nang chưa ổn định. Một số nang ở thân hoặc đuôi tụy lớn có thể phẫu thuật cần cắt phần tụy tương ứng. Kỹ thuật lựa chọn tùy thuộc kích thước, vị trí, đặc điểm thành nang và tình trạng ống tụy.

Về kỹ thuật nội soi siêu âm đặt stent LAMS, BSCKII. Nguyễn Thị Quỳnh Mai - Trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết thêm: Kỹ thuật nội soi siêu âm đặt stent LAMS mang lại nhiều lợi ích như ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh, giảm đau và giảm nguy cơ biến chứng so với phẫu thuật mở. Thành công của ca bệnh này đánh dấu bước tiến quan trọng trong điều trị các bệnh lý mật tụy tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ.

Cũng theo BS Mai, hiện nay, kỹ thuật nội soi siêu âm (EUS) ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tiêu hóa, mật tụy. Với khả năng quan sát tổn thương ở độ phân giải cao và dẫn đường chính xác để thực hiện các thủ thuật can thiệp, EUS giúp giảm đáng kể mức độ xâm lấn so với phẫu thuật truyền thống. Việc ứng dụng stent LAMS trong dẫn lưu nang giả tụy được xem là bước tiến nổi bật, cho phép tạo đường thông an toàn, hiệu quả, thời gian can thiệp ngắn và cải thiện nhanh triệu chứng cho người bệnh. Thành công của ca bệnh tiếp tục khẳng định trình độ chuyên môn của đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ; đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các kỹ thuật can thiệp tiên tiến nhất cho các bệnh nhân mắc bệnh lý tụy phức tạp tại miền Tây.

Stent LAMS (Lumen-Apposing Metal Stent) là stent kim loại tự giãn nở có cấu trúc đặc biệt, được thiết kế để tạo đường thông trực tiếp giữa hai lòng cơ quan nằm sát nhau trong cơ thể. Đây là loại stent được dùng rộng rãi trong nội soi siêu âm (EUS) để dẫn lưu các tổn thương dạng nang hoặc khoang chứa dịch.