Cà Mau nâng cao giá trị lúa gạo từ liên kết sản xuất – tiêu thụ

(NSMT) - Sáng 26/4, tỉnh Cà Mau tổ chức Hội thảo “Kết nối sản xuất, tiêu thụ ngành hàng lúa gạo” với sự tham dự của ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; cùng nhiều lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường nhiều địa phương cùng đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã trong và ngoài tỉnh.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng nhằm đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp tăng cường liên kết sản xuất – tiêu thụ lúa gạo, qua đó nâng cao giá trị hạt gạo và xây dựng thương hiệu cho Cà Mau nói riêng, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung.

Phát biểu khai mạc, ông Lê Văn Sử cho biết, Cà Mau có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp, với diện tích lúa hơn 185.000 ha, sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn/năm, trong đó khoảng 50% diện tích là mô hình lúa – tôm. Tuy nhiên, tỷ lệ liên kết sản xuất – tiêu thụ còn thấp, mới đạt khoảng 16,7% sản lượng; tình trạng phá vỡ hợp đồng, liên kết lỏng lẻo, hạ tầng và logistics chưa đồng bộ vẫn là những điểm nghẽn lớn.

Các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ, lúa phát thải thấp bước đầu mang lại hiệu quả, song quy mô còn hạn chế. Đến nay, tỉnh mới triển khai khoảng 1.380 ha trong tổng số 54.680 ha đăng ký tham gia Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao đến năm 2030.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung phân tích những khó khăn như vấn đề thực hiện hợp đồng, tiếp cận tín dụng, dự báo thị trường, năng lực hợp tác xã và vai trò doanh nghiệp đầu tàu. Đồng thời, đề xuất nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực quản trị hợp tác xã, thu hút doanh nghiệp đầu tư vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản xuất lúa chất lượng cao gắn với tăng trưởng xanh.

Tiến sĩ Trần Minh Hải nhận định, nông nghiệp Việt Nam vẫn đối mặt với nghịch lý “được mùa, rớt giá” do sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết và chưa gắn với tín hiệu thị trường. Do đó, phát triển theo chuỗi giá trị với sự tham gia của nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp là hướng đi tất yếu.

Trong khi đó, Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua nhấn mạnh vai trò sống còn của việc đăng ký và bảo hộ thương hiệu trong bối cảnh hội nhập quốc tế, nhằm tránh rủi ro mất quyền sử dụng thương hiệu tại thị trường nước ngoài.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, liên kết sản xuất – tiêu thụ giúp giảm phụ thuộc vào thương lái, giảm chi phí trung gian, nâng cao lợi nhuận và đảm bảo nguồn gốc sản phẩm. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng phá vỡ hợp đồng khi giá thị trường biến động; số doanh nghiệp đầu tư sâu vào chuỗi liên kết còn hạn chế. Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ sản xuất lúa chất lượng cao, đặc biệt tại khu vực phía Nam tỉnh, chưa đáp ứng yêu cầu.

Phát biểu bế mạc, ông Lê Văn Sử khẳng định, thời gian tới Cà Mau sẽ phát triển ngành lúa gạo theo hướng bền vững, chất lượng cao, phát thải thấp, thích ứng biến đổi khí hậu; đẩy mạnh mô hình tôm – lúa, ứng dụng khoa học – công nghệ, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, truy xuất nguồn gốc.

Đồng thời, tỉnh tập trung thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị với sự tham gia của “4 nhà”: Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – nông dân; tăng cường xúc tiến thương mại, hỗ trợ ký kết hợp đồng bao tiêu, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Dịp này, các doanh nghiệp và hợp tác xã đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác, mở ra cơ hội thúc đẩy liên kết sản xuất – tiêu thụ lúa gạo ngày càng hiệu quả, bền vững.