Hàng ngàn người dự Lễ hội Nghinh Ông Trần Đề - Di sản văn hóa biển Nam Bộ

(NSMT) - Sáng 7/5 (nhằm ngày 21/3 âm lịch), tại xã Trần Đề, TP. Cần Thơ, Lễ hội Nghinh Ông năm 2026 chính thức khai hội trong không khí trang nghiêm, rộn ràng với sự tham dự của đông đảo người dân, ngư dân địa phương và du khách thập phương.

Đến dự Lễ hội có ông Đồng Văn Thanh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP. Cần Thơ; bà Hồ Thị Cẩm Đào - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Cần Thơ; cùng lãnh đạo các sở, ngành và địa phương.

Lễ hội Nghinh Ông xã Trần Đề năm 2026 diễn ra từ ngày 3 đến 9/5 (nhằm ngày 17 - 23/3 âm lịch). Phần lễ chính được tổ chức từ ngày 7 đến 9/5 tại Lăng Ông Nam Hải và khu vực trung tâm xã với các nghi thức truyền thống như lễ Thỉnh Ông, dâng hương, cúng tế và lễ Tôn vương. Phần hội diễn ra xuyên suốt với nhiều hoạt động hấp dẫn gồm Đại hội Thể dục thể thao; Hội chợ xúc tiến thương mại; Chương trình nghệ thuật hằng đêm; Triển lãm ảnh “Thành tựu phát triển kinh tế - xã hội xã Trần Đề - Lễ hội Nghinh Ông - Nam Kỳ xưa”; Cuộc thi ảnh “Nét đẹp Trần Đề - Lễ hội Nghinh Ông” cùng nhiều trò chơi dân gian đặc sắc.

Hằng năm, từ ngày 21 đến 23 tháng 3 âm lịch, người dân địa phương long trọng tổ chức Lễ hội Nghinh Ông với hai phần chính Lễ rước Ông trên biển với hàng trăm tàu thuyền trang hoàng rực rỡ. Các nghi lễ truyền thống tại Lăng Ông Nam Hải như thỉnh Bà, cúng Chánh tế, cúng Tiền vãng, lễ Tôn vương... Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là sự kiện văn hóa lớn của cư dân miền biển Nam Bộ. Trong những ngày diễn ra lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa - nghệ thuật - thể thao, trò chơi dân gian, đờn ca tài tử, hát bội được tổ chức, tạo nên không khí sôi nổi, gắn kết cộng đồng.

Năm 2019, Lễ hội Nghinh Ông xã Trần Đề được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử và sức sống bền vững của lễ hội trong đời sống tinh thần nhân dân. Đặc biệt, Lăng Ông Nam Hải còn mang dấu ấn lịch sử cách mạng khi từng là nơi nuôi chứa cán bộ, hỗ trợ phong trào kháng chiến chống thực dân và đế quốc. Ngày 15/10/2024, nơi đây được công nhận là Di tích lịch sử - cách mạng cấp tỉnh.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Hồ Quang Đại - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trần Đề cho biết, trong đời sống tâm linh của cư dân ven biển Việt Nam, tục thờ cá Ông là một tín ngưỡng dân gian đặc sắc, gắn bó mật thiết với hành trình mưu sinh trên biển của ngư dân. Đối với người dân Trần Đề, Lễ hội Nghinh Ông không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân vị thần hộ mệnh của biển cả mà còn là thời khắc cộng đồng cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, ngư dân ra khơi bình an, đánh bắt thuận lợi.

Theo lưu truyền, Lễ hội Nghinh Ông Trần Đề hình thành từ năm 1955 tại Bãi Giá, khi người dân phát hiện một cá Ông lớn trôi dạt vào bờ. Bà con đã lập miếu thờ bằng tre lá để thờ phụng. Khi đời sống ổn định hơn, ngư dân xây dựng Lăng Ông Nam Hải tại ấp Cảng để đưa hài cốt cá Ông về thờ cúng. Trải qua 6 lần trùng tu, Lăng Ông hiện lưu giữ hơn 10 bộ xương cá Ông lớn nhỏ, trở thành trung tâm tín ngưỡng quan trọng của cư dân vùng biển.

Theo lãnh đạo địa phương, trong bối cảnh hiện nay, Lễ hội Nghinh Ông không chỉ dừng lại ở giá trị tín ngưỡng mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với kinh tế biển. Với không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng cùng nghi thức độc đáo, xã Trần Đề được kỳ vọng trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa biển và tạo nguồn lực phát triển kinh tế địa phương.

Hiện xã Trần Đề có 486 tàu khai thác thủy sản, trong đó 320 tàu đánh bắt xa bờ, chiếm khoảng 61,8% tổng số tàu cá của TP. Cần Thơ. Năm 2025, sản lượng khai thác đạt khoảng 65.000 tấn, chiếm hơn 84% tổng sản lượng khai thác toàn thành phố. Ngư dân địa phương đã chuyển đổi phương thức đánh bắt hiện đại, ứng dụng kỹ thuật mới, mở rộng ngư trường, nâng cao giá trị thủy hải sản, đồng thời chấp hành nghiêm quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).

Song song đó, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đang được đầu tư như: cảng cá, khu tránh trú tàu thuyền, bến tàu cao tốc Trần Đề - Côn Đảo, tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, quy hoạch trung tâm thương mại kinh tế biển và cảng biển nước sâu Trần Đề - cảng cửa ngõ của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Bà Bùi Thị Anh Đào, xã Trần Đề cho biết năm nay lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm nhưng vẫn rất vui tươi, phấn khởi. “Đối với bà con ngư dân chúng tôi, Lễ hội Nghinh Ông là dịp rất thiêng liêng để cầu mong cho những chuyến biển thuận buồm xuôi gió, làm ăn được mùa. Năm nay tôi thấy lễ hội được tổ chức quy củ, trật tự, từ khâu đón khách, giữ gìn an ninh đến sắp xếp tàu thuyền tham gia rước Ông đều rất bài bản. Người dân tham gia đông nhưng vẫn đảm bảo an toàn, văn minh, ai cũng vui và tự hào về lễ hội truyền thống của quê mình. Tôi mong muốn lễ hội tiếp tục được gìn giữ và phát huy để trở thành điểm đến văn hóa đặc trưng của vùng biển, góp phần quảng bá hình ảnh Trần Đề đến với du khách gần xa." bà Bùi Thị Anh Đào chia sẻ.

Lần đầu tham dự Lễ hội Nghinh Ông trong hành trình chuẩn bị chuyến đi Côn Đảo, chị Trần Thị Minh Anh, du khách đến từ An Giang, cho biết rất ấn tượng với không khí lễ hội tại địa phương. “Tôi đến Trần Đề để di chuyển ra Côn Đảo nhưng thật may mắn khi đúng dịp diễn ra Lễ hội Nghinh Ông. Không khí rất trang nghiêm mà cũng gần gũi, người dân thân thiện, lễ hội được tổ chức trật tự, không chen lấn hay xô đẩy. Đặc biệt hình ảnh đoàn tàu rước Ông trên biển khiến tôi cảm nhận rõ nét văn hóa tín ngưỡng của ngư dân miền biển Nam Bộ. Đây thực sự là một trải nghiệm đáng nhớ trước khi bắt đầu chuyến hành hương ra Côn Đảo”, chị Minh Anh chia sẻ.

- Một số hình ảnh hàng ngàn người dự Lễ hội Nghinh Ông Trần Đề - Di sản văn hóa biển Nam Bộ

Trước đó, chiều 6/5, ông Lê Quang Tùng - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XVI TP. Cần Thơ đã đến kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ hội Nghinh Ông và dâng hương tại Lăng Ông Nam Hải (xã Trần Đề).

Qua kiểm tra, Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của địa phương trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa di tích Lăng Ông Nam Hải, mang đậm nét văn hóa truyền thống của quê hương miền biển, gắn liền sản xuất ngư nghiệp.

Ông đề nghị lãnh đạo xã Trần Đề, quan tâm bố trí nguồn lực bảo tồn, duy tu và tôn tạo Lăng Ông Nam Hải trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng, giúp du khách hiểu rõ hơn về văn hóa bản địa, từ đó thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.

Đồng thời, địa phương cần từng bước nâng tầm Lễ hội Nghinh Ông theo hướng chuyên nghiệp, gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch biển, du lịch cộng đồng và các hoạt động trải nghiệm nghề cá. Qua đó vừa quảng bá hình ảnh địa phương, vừa tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân.