Ngôi đình cổ trăm tuổi nằm trong lòng cây bồ đề tại Tiền Giang

(NSMT) - Đình Tân Đông còn gọi là đình Gò Táo tại Tiền Giang có thể được coi là ngôi đình đặc biệt nhất ở Việt Nam do toàn bộ ngôi đình được bao bọc bởi những cây bồ đề với hàng trăm búi rễ.

Theo sử sách ghi lại, ngôi đình Tân Đông từng nhận được sự ưu ái của Thái hậu Từ Dũ vì đây là quê hương của bà. Chính vì thế, năm 1904, bà Từ Dũ đã cho dời ngôi làng từ vị trí hẻo lánh ra mảnh đất đắc địa ngày nay.

Tới năm 1907, Hoàng Thái hậu Từ Dũ cho người trùng tu. Những người thợ trong đoàn tu sửa đều là các nghệ nhân từ Huế tuyển vào. Do đó, mặc dù hiện nay ngôi đình đã đổ nát đi nhiều nhưng vẫn có thể thấy được vài nét tinh xảo trong các chi tiết trang trí.

Lúc bấy giờ đình làm nơi tổ chức các lễ hội Kỳ yên, Thượng điền, Hạ điền và lễ cầu Ông. Đến thời Pháp trở thành nơi hội họp của các chiến sĩ cách mạng, thời Mỹ lại biến thành nơi giam giữ, tra khảo, trấn áp các gia đình có con em tham gia cách mạng.

Tuy nhiên, theo năm tháng ngôi đình lại một lần nữa bị lãng quên khi chiến tranh nổ ra mà người dân lại không có điều kiện để tu sửa. Nhưng thật may mắn, có lẽ bởi cảnh hoang tàn, đổ nát từ lâu đã khiến những đàn chim tha nhau tới làm tổ và mang tới hạt giống bồ đề để lại trên mái đình. Chính giống cây có sức sống kiên cường lại mạnh mẽ ấy, chỉ sau 30 năm đã làm nên kì tích. Hàng trăm rễ cây chằng chịt, len lỏi khắp ngôi đình. Trên đỉnh của ngôi đình, 3 cây bồ đề đã mọc vươn cao lên và vươn rễ cây ra để bám vào tường. Chính những rễ cây này đã trở thành cột, thành kèo chạy dọc, chạy ngang để giữ vững ngôi đình tồn tại đến hiện nay. Một số rễ chạy dài theo các rường của mái đình, tạo thành những giá đỡ song song để phần mái, cột đã mục đến 8/10 vẫn không bị sụp xuống.

Ngoài ra, kiến trúc đình cũng là một điểm thu hút du khách. Nội thất đình Tân Đông Tiền Giang là nhà rường bằng gỗ ba gian hai chái, có những mảng đục chạm đẹp mắt, tinh xảo. Gian giữa là bệ thờ cổ, phía trên có chữ Thần được viết lại bằng sơn vàng trên nền đỏ, bốn góc là bốn chữ Tiền vãng, Hậu vãng. Hai gian biên thờ Tả ban, Hữu ban.

Mặt tiền của ngôi đình Tân Đông là năm cửa vòm theo phong cách châu Âu, gian giữa cửa lớn, các gian bên nhỏ hơn. Ở một cây cột bên cửa chính lộ ra khoảng trống giữa đám rễ cây có ba chữ đầu của một vế đối “Bị thánh trạch…”, nghĩa là ân thánh bao trùm.

Phía trước ngôi đình Tân Đông là kiến trúc mái bằng ba gian, xưa là nơi hát bội. Đối diện với kiến trúc này là bệ thờ lớn, có hai chữ Thần Nông, hai bên tả hữu có miếu thờ Thổ thần và Ngũ hành, cùng kiểu mái bằng.

Trên nóc đình, hai con rồng theo thế lưỡng long chầu nguyệt vẫn còn sừng sững, ẩn hiện sau tán lá bồ đề. Từ xa nhìn vào, mặt tiền đình Tân Đông như một tác phẩm nghệ thuật vô cùng độc đáo và hiếm có.

Sau nhiều năm đình Tân Đông xuống cấp nghiêm trọng do không có nguồn vốn để sửa chữa thì mới đây, đình đã được trùng tu, sửa chữa. Điều đáng mừng hơn là sau khi trùng tu ngôi đình vẫn giữ được nét riêng, độc đáo đó là phần chính điện vẫn được giữ nguyên bức tường đã nhuốm màu thời gian có  cây bồ đề bám vào như một tác phẩm nghệ thuật.

Ngôi đình độc đáo tại Tiền Giang này không đồ sộ như những ngôi đình khác, nhưng nếu có thời gian, bạn hãy ghé ngang đây để thưởng thức vẻ đẹp độc đáo của ngôi đình này.