Tai biến mạch máu não và phương pháp điều trị bằng oxy cao áp

Tai biến mạch máu não được hiểu là một dạng tổn thương đột ngột ở não, xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể, dẫn đến tình trạng các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút do bị thiếu oxy và dinh dưỡng.

Tai biến mạch máu não nguy hiểm như thế nào?

Tai biến mạch máu não là căn bệnh cấp tính cực kỳ nguy hiểm, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

Bệnh tai biến mạch máu não diễn ra trong vòng 24 giờ và có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Theo các nghiên cứu, đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây tử vong trên toàn cầu và ở Việt Nam, đứng thứ hai sau bệnh tim mạch. Tai biến mạch máu não chia thành hai dạng lâm sàng chính:

Đột quỵ cấp máu não: Tình trạng này xảy ra khi các động mạch mang máu đến não bị tắc nghẽn. Các loại đột quỵ cấp máu não bao gồm tắc mạch máu não ổ khuyết, huyết khối và các loại khác.

Đột quỵ xuất huyết não: Đây là khi các mạch máu não bị vỡ gây ra tình trạng này. Các loại đột quỵ xuất huyết não bao gồm chảy máu trong nhu mô não, chảy máu não thất nguyên phát, chảy máu vào và ra khỏi não thất, chảy máu dưới màng nhện và chảy máu sau khi đã xảy ra đột quỵ cấp máu não.

Quá trình điều trị tai biến mạch máu não đòi hỏi sự can thiệp sơ cứu ngay tại hiện trường, điều trị tại cơ sở y tế và các biện pháp chăm sóc phòng ngừa. Mặc dù vậy, bước quan trọng nhất vẫn là xác định loại tai biến, liệu có phải là đột quỵ cấp máu não hay xuất huyết não.

Vai trò của oxy cao áp trong điều trị tai biến mạch máu não

Bác sĩ Nguyễn Kim Phong, Giám đốc Trung tâm Oxy cao áp Thanh Xuân (32 Tiền Lân 14, xã Bà Điểm, TPHCM) cho biết, tai biến mạch máu não là tình trạng máu không thể lưu thông đến não, khiến tế bào thần kinh thiếu oxy và nhanh chóng bị tổn thương. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh nhân tai biến mạch máu não có thể đối mặt với tổn thương não vĩnh viễn hoặc tử vong.

Điều trị tai biến mạch máu não chủ yếu dùng nội khoa (trừ trường hợp tạo khối máu cục tự phát trong não có thể giải quyết tốt bằng phẫu thuật thần kinh). Nhìn chung để đối phó với giai đoạn cấp của tai biến mạch máu não, cần phải có biện pháp tích cực chống phù não, đảm bảo thông khí, dinh dưỡng chống loét, chống bội nhiễm. Điều trị các biến chứng, ngoài dùng thuốc, bệnh nhân cần được tập vật lý trị liệu, châm cứu, thể dục trị liệu pháp…

Oxy cao áp là phương pháp tham gia một cách tích cực vào cấp cứu và điều trị các di chứng của tai biến mạch máu não. Phương pháp này không chỉ cung cấp đủ oxy cho quá trình chuyển hóa các chất vốn rất cần để não tồn tại, hoạt động và phát triển.

Trong tai biến mạch máu não xuất hiện vòng lẩn quẩn: Thiếu máu, thiếu oxy dẫn tới phù não. Phù não lại gây chèn ép mạch máu làm nặng thêm tình trạng thiếu máu. Thiếu máu nhiều làm phù tăng thêm, tổn thương não nặng thêm.

Oxy cao áp có tác dụng làm co mạch, giảm tính thấm thành mạch và có tác dụng chống phù não, giảm áp lực nội sọ. Đây là hai yêu cầu quan trọng trong cấp cứu và điều trị tai biến mạch máu não.  

Ngoài ra, oxy cao áp còn có tác dụng kích thích hoạt tính chống đông máu của huyết thanh, làm tan các cục máu gây tắc mạch – yếu tố bệnh sinh quan trọng của bệnh nhũn não.

Sau giai đoạn cấp, não bị tổn thương, chức năng của não bị ảnh hưởng nhiều. Hoạt động của toàn cơ thể (đặc biệt là những cơ quan do vùng não bị tổn thương chỉ huy) bị ảnh hưởng nhiều, nhất là hệ vận động và vận mạch. Tình trạng thiểu dưỡng, thiếu oxy dần phát triển toàn cơ thể.

Tóm lại, tai biến mạch máu não là bệnh thường có diễn biến nặng, hay để lại nhiều di chứng nặng nề, cần phòng tránh bằng cách phát hiện và chữa tăng huyết áp, xơ vữa động mạch một cách tích cực.

Đồng thời cần tránh những yếu tố thuận lợi để bệnh xảy ra như làm việc quá sức, lạnh đột ngột, uống rượu, stress tâm lý. Khi có dấu hiệu báo trước (nhức đầu quá mức, chóng mặt, tê buốt chân tay…) ở người có tiền sử cao huyết áp cần xử lý kịp thời. Nếu không may xảy ra, cùng với các phương thức điều trị tích cực bằng nội khoa (hoặc ngoại khoa khi có cục máu), áp dụng phương pháp điều trị bằng oxy cao áp kịp thời sẽ góp phần tích cực trong cấp cứu và điều trị các di chứng của bệnh này.