Từ Giảng đường đến Tạp chí quốc tế - Dấu ấn nghiên cứu của Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

(NSMT) - Từ giảng đường đến các tạp chí khoa học quốc tế, giảng viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ (CTUMP) đang ghi dấu ấn rõ nét bằng những công bố nghiên cứu ngày càng tăng về số lượng và chất lượng. Đằng sau các con số là một chiến lược đầu tư bài bản cho khoa học công nghệ.

Công bố quốc tế tăng tốc phản ánh nỗ lực làm chủ "sân chơi" học thuật

Nếu như trước đây công bố quốc tế còn là thách thức với nhiều giảng viên CTUMP, thì vài năm trở lại đây đã trở thành hoạt động học thuật mang tính lan tỏa trong toàn trường. Số liệu thống kê cho thấy, giai đoạn 2021–2025 CTUMP ghi nhận mức tăng trưởng liên tục và rõ rệt về công bố quốc tế. Từ 80 bài năm 2021, con số này tăng lên 101 bài năm 2022, 136 bài năm 2023, 222 bài năm 2024 và đạt 258 bài trong năm 2025. Chỉ trong vòng 5 năm, sản lượng công bố quốc tế đã tăng hơn ba lần, phản ánh sự chuyển dịch mạnh mẽ trong hoạt động nghiên cứu của đội ngũ giảng viên. Mức tăng trưởng này cho thấy nghiên cứu khoa học đã thực sự trở thành một phần gắn bó với hoạt động đào tạo, thay vì chỉ là nhiệm vụ mang tính phong trào.

Đáng chú ý, sự gia tăng không diễn ra dàn trải. Trong tổng số các bài báo quốc tế, tỷ lệ công bố trên các tạp chí thuộc danh mục Scopus Q1, Q2 ngày càng rõ nét (đạt 36,43% trong năm 2025). Đặc biệt, số bài báo Q1 tăng gấp 4 lần trong giai đoạn 2021 - 2025. Đây là nhóm tạp chí đòi hỏi chuẩn mực nghiên cứu cao, quy trình phản biện nghiêm ngặt và có sức lan tỏa học thuật lớn. Việc giảng viên CTUMP ngày càng hiện diện ở những “sân chơi” này phản ánh sự trưởng thành về năng lực nghiên cứu, từ thiết kế đề tài, phương pháp đến khả năng đối thoại học thuật quốc tế.

Không chỉ dừng ở công bố quốc tế, hoạt động nghiên cứu trong nước cũng duy trì nhịp độ ổn định với hơn 500 bài báo trong năm 2025. Sự song hành giữa công bố trong nước và quốc tế cho thấy một hệ sinh thái nghiên cứu tương đối cân bằng: vừa giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành y tế Việt Nam, vừa đóng góp tri thức cho cộng đồng khoa học rộng lớn hơn.

Trong bối cảnh Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học trong đó quy định chuẩn tối thiểu 0,3 bài báo khoa học/giảng viên toàn thời gian/năm (theo Tiêu chí 6.2) kết quả công bố của CTUMP cho thấy mức độ đáp ứng và vượt chuẩn đáng kể.

Việc số lượng và chất lượng công bố quốc tế gia tăng không chỉ phản ánh năng lực nghiên cứu của giảng viên, mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng đào tạo. Các kết quả nghiên cứu mới giúp nội dung giảng dạy được cập nhật sát thực tiễn y học hiện đại, giảm độ trễ giữa tri thức trong lớp học và tri thức đang được thảo luận trên thế giới.

Đối với người học, đặc biệt là học viên sau đại học, môi trường có nhiều công bố quốc tế mở ra cơ hội sớm tiếp cận nghiên cứu chuẩn mực, tham gia nhóm nghiên cứu, đồng tác giả bài báo và hình thành tư duy khoa học ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đây là lợi thế quan trọng để người học nâng cao năng lực chuyên môn, khả năng hội nhập và sức cạnh tranh nghề nghiệp trong bối cảnh y học ngày càng toàn cầu hóa.

Đằng sau sự gia tăng công bố khoa học là quá trình đầu tư có trọng tâm cho đội ngũ và môi trường nghiên cứu. CTUMP từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ giảng viên làm nghiên cứu, từ khâu hình thành ý tưởng, triển khai đề tài đến công bố kết quả.

Song song đó, Nhà trường chú trọng nâng cao năng lực nghiên cứu cho giảng viên trẻ thông qua đào tạo sau đại học, hợp tác nghiên cứu và tham gia các nhóm nghiên cứu chuyên sâu. Việc hình thành các nhóm nghiên cứu theo lĩnh vực không chỉ giúp chia sẻ kinh nghiệm, mà còn tạo ra “hệ sinh thái” nghiên cứu, trong đó mỗi công bố là kết quả của sự kết nối và tích lũy tri thức.

Cách làm này giúp hoạt động nghiên cứu không bị tách rời, manh mún, mà từng bước đi vào chiều sâu, gắn với định hướng phát triển chung của Nhà trường.

Nền tảng cho phát triển bền vững

Song song với việc thúc đẩy công bố khoa học, CTUMP xác định rõ: tăng trưởng nghiên cứu phải đi kèm kiểm soát chất lượng và liêm chính học thuật. Trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều tạp chí săn mồi, tạp chí giả mạo, đây được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Tháng 10/2024, Trường đã ban hành Quy định Liêm chính học thuật (QĐ số 3579/QĐ-ĐHYDCT), áp dụng cho toàn thể cán bộ, giảng viên và người học. Quy định này đặt ra các nguyên tắc về trung thực học thuật, đạo đức nghiên cứu, trách nhiệm tác giả và sử dụng kết quả nghiên cứu, qua đó tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho mọi hoạt động đào tạo, giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt quản lý, mà còn thể hiện cam kết xây dựng một môi trường học thuật lành mạnh, công bằng - nơi chất lượng được đặt lên trước số lượng.

Những nỗ lực trong phát triển khoa học công nghệ đã góp phần phản ánh rõ nét vào vị thế học thuật của CTUMP trên các bảng xếp hạng. Việc Trường được xếp trong nhóm 191-200 châu Á, top 60 Đông Nam Á và top 6 Việt Nam theo bảng xếp hạng công bố tháng 12/2025 cho thấy nghiên cứu khoa học đã trở thành một trong những nền tảng quan trọng nâng cao hình ảnh và uy tín của Nhà trường.

Ở các bảng xếp hạng khác như Webometrics, VNUR hay các hệ thống đánh giá chuyên ngành, CTUMP tiếp tục ghi nhận sự cải thiện ổn định. Dù mỗi bảng xếp hạng có tiêu chí riêng, điểm chung là đều coi trọng hoạt động học thuật, công bố khoa học và mức độ lan tỏa tri thức.

Điều này cho thấy, nghiên cứu khoa học không chỉ tạo ra giá trị nội tại cho Nhà trường, mà còn là “ngôn ngữ chung” để CTUMP đối thoại và khẳng định vị thế trong không gian giáo dục đại học khu vực và quốc tế.

Từ giảng đường đến tạp chí quốc tế, hành trình nghiên cứu của CTUMP cho thấy một cách làm bài bản: đầu tư cho con người, coi trọng chất lượng, giữ vững liêm chính và kiên trì với mục tiêu dài hạn. Trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng cạnh tranh, chính nền tảng nghiên cứu vững chắc này đã đang và sẽ tạo ra dư địa phát triển bền vững cho Nhà trường trong những năm tới.