Cần Thơ: Tiếp lửa cho làng nghề truyền thống

(0NSMT) - TP Cần Thơ chuẩn bị bước vào chuỗi sự kiện văn hóa kết hợp du lịch đặc sắc như: Lễ khánh thành Đền Hùng, Liên hoan Đờn ca tài tử quốc gia và Lễ hội bánh dân gian Nam bộ. Đây là dịp để ngành du lịch Cần Thơ kích hoạt trở lại, vì vậy sản phẩm du lịch phải khoác chiếc áo mới đón chào du khách. Thế nhưng sức sống ở những nơi làm ra sản phẩm du lịch dần “mất lửa” vì hậu ảnh hưởng dịch Covid -19, trong đó có các làng nghề truyền thống trăm năm tuổi.

Khó khăn và trăn trở sau đại dịch Covid -19 

Làng bánh tráng Thuận Hưng (quận Thốt Nốt) có bề dày lịch sử hơn 200 năm tuổi và được công nhận là làng nghề truyền thống từ năm 1998. Nổi tiếng gần xa với đặc sản là những chiếc bánh tráng thơm ngon, dẻo, dai như: bánh nhúng, bánh dừa, bánh mè... Địa phương có 75 hộ hoạt động thường xuyên (phục vụ nhu cầu tiêu dùng cho nhân dân trong, ngoài tỉnh và xuất khẩu sang Campuchia), 41 hộ sản xuất theo thời vụ trong dịp tết Nguyên đán và giải quyết việc làm cho 600 lao động tại địa phương. Trung bình mỗi ngày một cơ sở cho ra lò 1-1,5 thiên (1 thiên: 1000 cái). Thế nhưng, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, trong quý III/2021 các hộ ở làng nghề chỉ sản xuất cầm chừng và từng bước phục hồi sản xuất trong quý IV. Sản lượng bánh tráng cả năm 2021 ước đạt 98 triệu bánh, giảm 6,5% so cùng kỳ, doanh thu làng nghề cả năm ước đạt 52 tỷ đồng.

Dịch Covid -19 chỉ là một trong những lý do khiến làng nghề bánh tráng Thuận Hưng khó khăn trong khâu phân phối. Thách thức nhiều năm qua đối với làng nghề này chính là việc mở rộng quy mô sản xuất bằng công nghệ tiên tiến, lực lượng thừa kế và tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ. Bà Nguyễn Thị Bưng – khu vực Tân Phú, phường Thuận Hưng, quận Thốt Nốt làm bánh tránh 30 năm cho biết, với đặc thù công thức tráng bánh thì không phải loại nào cũng đâu tư máy móc thiết bị hiện đại. Đối với loại bánh ngọt, bánh dừa thì có thể sử dụng máy móc, riêng bánh nhúng phải sản xuất thủ công, nếu không bánh sẽ bị bể nát. Cho nên trong suốt 2 thế kỷ, dù là là linh hoạt thích ứng đòi hỏi của thị trường nhưng cả làng nghề bánh tráng Thuận Hưng đến nay mới chỉ có 4 hộ đầu tư sản xuất bằng công nghệ tiên tiến. 

Bà Nguyễn Thị Bưng trăn trở về những khó khăn do thiếu vốn đầu tư: "Nếu có vốn thì mình mua gạo với số lượng lớn để dự trữ làm bánh từ từ, không có tiền phải mua gạo (trả chậm) nên giá sẽ cao hơn, lợi nhuận từ đó thu hẹp lại".

Bà Bưng cho biết: "Địa phương có mời tham gia hợp tác xã nhưng mà tôi chưa đồng ý vì có rất nhiều điều kiện nào là: tiêu chuẩn sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm... hợp đồng bánh cung ứng đều đều, mà lò nhà tôi thì không đủ nhân công, bánh ra không kịp thì mất uy tín. Thêm một điều nữa, ngày nay làng bánh này nhiều hộ nghỉ làm là bởi không còn diện tích phơi bánh như xưa và thế hệ nối tiếp cũng đi làm ăn xa, không nối nghề.

 “Tiếp lửa” bằng chính sách dành riêng cho nông nghiệp nông thôn

Thành phố Cần Thơ có khoảng 78.140 cơ sở kinh tế cá thể đang sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản; sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; sản xuất đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, thủy tinh, dệt may, sợi, thêu ren, đan lát, cơ khí nhỏ; sản xuất và kinh doanh sinh vật cảnh và các dịch vụ phục vụ sản xuất, đời sống dân cư nông thôn. Tập trung ở các huyện Thới lai, Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ, Phong Điền.

Theo Sở NN&PTNN TP Cần Thơ, các làng nghề mở rộng quy mô hoặc làm du lịch thì vướng phải không ít khó khăn về nguồn vốn. Tài sản thế chấp khi vay không được số tiền lớn, còn vay tín chấp thì hạn mức quá thấp nên không đáp ứng trong việc đầu tư thêm máy móc, quảng cáo, quảng bá sản phẩm và xây dựng thương hiệu sản phẩm...

Trong thời gian qua, TP Cần Thơ rất quan tâm đến việc phát triển các làng nghề truyền thống thống qua chương trình mỗi xã một sản phẩm để phát triển sản phẩm OCOP của TP Cần Thơ. Tới nay, TP đã có 41 sản phẩm OCOP gắn với các làng nghề truyền thống của địa phương. Đây là một kênh để giúp cho bà con sản xuất thủ công mỹ nghệ hoặc có sản phẩm truyền thống ( chưa phải là quy mô sản xuất công nghiệp) được trưng bày, quảng bá, giới thiệu với khách hàng gần xa.

Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn TP làm tham mưu UBND TP Cần Thơ ban hành quy định về chính sách hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn trên địa bàn TP.  Theo đề án “Hỗ trợ 50% kinh phí xây dựng kết cấu hạ tầng cho các làng nghề, tuy nhiên hạn mức cũng giới hạn là 1 tỉ đồng/dự án. Hỗ trợ tiền mặt 100 triệu đồng/ làng nghề và số tiền này dự thảo sẽ giao cho UBND xã để xây dựng các cổng chào, giới thiệu và quảng bá sản phẩm của làng nghề....góp phần cùng người dân nỗ lực để sáng tạo, nâng tầm giá trị của sản phẩm nông thôn của mình.

Dự kiến tình hình dịch bệnh Covid -19 ổn định, Sở NN&PTNN sẽ phối hợp với Sở VHTT&DL mở các điểm bán hàng: Các sản phẩm OCOP, sản phẩm truyền thống của ngành nghề nông thôn… mỗi điểm du lịch đầu mối sẽ có một điểm bán hàng để khách mua sắm những sản phẩm đặc trưng của làng nghề truyền thống.