Gần 20 năm bền bỉ mở lối mưu sinh cho người khuyết tật

(NSMT) Giữa một góc nhỏ ở Cần Thơ, nơi không có bảng hiệu rực rỡ hay những lời quảng bá ồn ào, những đôi tay lặng lẽ vẫn miệt mài bên sợi len, mũi kim. Ở đó, mỗi sản phẩm không chỉ để bán, mà còn là một cách để những con người kém may mắn giữ lại giá trị của chính mình. Người giữ nhịp cho không gian ấy là Lê Thị Hồng Hoa– người đã gần 20 năm đi một con đường không dễ, nhưng chưa từng quay lưng.

Cơ sở dạy nghề Hoa Đan Móc của cô Hoa vận hành theo một cách rất “không giống ai”: không thu học phí, không thu phí tham gia, nhưng vẫn trả công đều đặn cho người lao động. Dù sản phẩm chưa bán được, các em vẫn nhận tiền công. Toàn bộ nguyên vật liệu, chi phí sản xuất đều do cô tự xoay xở. Trong cơ cấu giá thành, tiền công cho các em chiếm khoảng 60%, phần còn lại dành cho chi phí bán hàng. Một cách làm mà nếu tính toán theo kiểu thông thường thì khó tồn tại lâu dài, nhưng cô vẫn giữ, vì cô hiểu rõ: nếu không có thu nhập ổn định, các em sẽ không thể bám nghề.

Những công việc ở đây không phức tạp, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ. Người mới có thể học móc trong khoảng một tuần, thêu thì chỉ sau một ngày đã có thể bắt đầu làm ra sản phẩm có thu nhập. Mỗi chiếc túi, chiếc nón, hay một móc khóa nhỏ đều đi qua nhiều công đoạn, như chính hành trình của người làm ra nó — từ bỡ ngỡ đến thành thạo, từ phụ thuộc đến tự lập. Có em sau khi học xong có thể nhận nguyên liệu về làm tại nhà, chủ động hơn với cuộc sống của mình.

Hiện cơ sở có khoảng 12 người khuyết tật làm việc, trong đó 6 người làm tại cơ sở, số còn lại làm tại nhà. Thu nhập trung bình khoảng 50.000 đồng mỗi ngày — không lớn, nhưng là khoản tiền do chính họ tạo ra. Cô Hoa nói rằng người khiếm thính làm việc rất tập trung, gần như “đắm mình” vào từng sản phẩm. Ở đó, không có tiếng ồn, không có xao nhãng, chỉ có sự kiên trì và nhẫn nại.

Nhưng phía sau sự đều đặn ấy là một bài toán không dễ giải: đầu ra sản phẩm. Cô mang hàng đi bán ở các khu du lịch, tham gia hội chợ, ký gửi… Có ngày bán được, có ngày không. Chi phí mặt bằng, chi phí đi lại, tất cả đều phải cân đối trong khi tiền công cho các em không thể chậm. Có lúc, việc bán hàng không còn là câu chuyện lời lỗ, mà chỉ là cách để duy trì một vòng quay — làm ra, bán đi, rồi lại tiếp tục.

Khi được hỏi về khó khăn, cô Hoa chững lại. Một khoảng lặng kéo dài, Không phải kiểu ngập ngừng tìm từ, mà là một khoảng lặng thật sự vì có quá nhiều điều đã trải qua. Rồi cô kể, có lúc mệt, có lúc vất vả. Làm hoài mà đầu ra không ổn định, tiền thì cứ xoay vòng, trong khi tất cả đều dựa vào tích lũy của hai vợ chồng. Tuyệt nhiên trong những câu trả lời của cô không có từ “muốn dừng lại” hay “từ bỏ”. Phải chăng cô không cho phép mình làm điều đó dù là trong suy nghĩ.

“Nếu mình không làm nữa thì các em biết đi đâu?”

Câu hỏi đó giữ cô ở lại, qua năm này đến năm khác.

Không chỉ dừng ở việc dạy nghề, điều cô trăn trở nhiều hơn là tương lai của các em. Cô từng nghĩ đến việc mở rộng cơ sở, nhận thêm nhiều người khuyết tật hơn, thậm chí xây dựng một nơi có thể vừa học nghề, vừa có chỗ ở để những người ở xa cũng có thể yên tâm theo học. Nhưng rồi cô lại nhìn quanh: diện tích nhà có hạn, kinh phí không có, thủ tục pháp lý để nâng lên thành trung tâm thì quá sức. Có những em ở tỉnh xa tìm đến, nhưng cuối cùng phải quay về vì không có chỗ ở, không đủ điều kiện theo học lâu dài.

Ước mơ mở rộng cứ vậy mà dang dở.

Một ước mơ khác cũng chưa thành hình: để chính những người khuyết tật có tay nghề trở thành người dạy lại. Cô tin họ có thể làm rất tốt, thậm chí còn truyền đạt nhanh hơn. Nhưng khi chưa có cơ chế công nhận, họ vẫn chỉ dừng lại ở việc “chỉ lại” cho nhau, không danh nghĩa, không chế độ.

Gần 20 năm qua, cơ sở nhỏ ấy vẫn tồn tại, không phải vì có nguồn lực lớn, mà vì một người phụ nữ không nỡ buông tay. Cô vẫn tiếp tục tìm cách bán hàng, tham gia các hoạt động cộng đồng, xoay xở từng chút một để duy trì. Con đường phía trước vẫn còn nhiều chông chênh, nhưng cô chưa từng nghĩ sẽ rẽ sang hướng khác.

“Cô sẽ làm tới khi không làm nổi nữa thì thôi.”

Câu nói ấy nhẹ, nhưng mang theo sức nặng của cả một hành trình.

Ở nơi ấy, từng mũi kim đi qua không chỉ tạo nên một sản phẩm. Nó giống như cách người ta vá lại những khoảng trống của cuộc đời — chậm rãi, kiên nhẫn, và không bỏ cuộc. Có thể cơ sở ấy chưa lớn, những sản phẩm vẫn còn loay hoay tìm chỗ đứng, những ước mơ vẫn còn dang dở. Nhưng ở đó, vẫn có những con người đang mỗi ngày học cách tự đứng lên bằng chính đôi tay của mình.

Với tất cả sự trân trọng dành cho hành trình ấy, người viết xin phép được để lại thông tin liên hệ của cơ sở như một cách nối dài câu chuyện — để những ai quan tâm có thể tìm đến, không chỉ để mua một sản phẩm, mà để chạm vào một phần rất thật của cuộc sống nơi đây.

Nếu có dịp, hãy ghé qua. Ngồi lại một chút, nhìn những đôi tay lặng lẽ làm việc, cảm nhận sự kiên trì không cần lời nói. Và nếu có thể, hãy mang đi một sản phẩm nhỏ — bởi phía sau nó là cả một hành trình nỗ lực.

Những sản phẩm đa dạng của cơ sở dạy nghề Hoa Đan Móc:

Cơ sở dạy nghề Hoa Đan Móc

Địa chỉ: 206/41/10A, Phường Cái Khế, thành phố Cần Thơ.

Điện thoại: 0919978927 (cô Hoa)

Website: hoadanmoc.com