Về dòng sông Thơm - Bến Tre làm nghề “chỉ vàng”

Bến Tre – vùng đất được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu ôn hòa, cảnh quan hữu tình và đặc biệt còn được mệnh danh là xứ sở của dừa. Vì là vùng đất của dừa nên bà con tại nơi đây sử dụng, sáng tạo các chế phẩm từ cây dừa như: thân dừa, gáo dừa, lá dừa,.. để phục vụ sản xuất các sản phẩm công nghiệp, ẩm thực đến các làng nghề thủ công truyền thống. Đặc biệt có thể nói đến làng nghề làm “chỉ vàng” nằm tại dòng sông Thơm.

“Chỉ vàng” là tên gọi nửa đùa nửa thật, “chỉ vàng” ở đây là xơ dừa màu vàng, nghề làm “chỉ vàng” là nghề làm chỉ xơ dừa. Du lịch Bến Tre vốn đã quá nổi tiếng với dừa, nên nghề này trở thành một đặc trưng hiếm có khó tìm, mà bất cứ ai đến đây một lần đều không thể bỏ qua một lần tham quan khám phá.

Làng nghề xơ dừa Bến Tre được ví như là 1 phiên chợ nổi trên dòng sông Thom bởi ngày ngày thuyền cập bến, xuất bến đều trở đầy ắp những thuyền dừa hay những sản phẩm làm từ xơ dừa. Hơn nữa, làng nghề chỉ xơ dừa Bến Tre hoạt động cả ngày lẫn đêm, không lúc nào là không nhộn nhịp, tất bật.

Ban đầu chỉ có 2 cơ sở, nhưng đến nay, làng nghề xơ dừa Bến Tre đã có 43 cơ sở, 6 công ty và 1 doanh nghiệp chuyên sản xuất chỉ xơ dừa, xơ dừa ép kiện, ép mụn chỉ xơ dừa…

Hiện nay, làng nghề xơ dừa ở Bến Tre đã thu hút hơn 1.000 lao động trong xã và những xã lân cận để làm gia công những sản phẩm từ dừa như: chặt cơm dừa, phơi mụn dừa, lột vỏ dừa…

Để bắt đầu công việc, người dân sẽ đi thu mua dừa trái. Dừa trái sau khi được thu mua sẽ được lột vỏ rồi bỏ vào các máy lột để lấy chỉ xơ dừa. Kế tiếp là công đoạn phơi chỉ xơ dưới nắng trời. 

Sau đó, chỉ được đem phân phối cho các đại lý thu mua. Công việc thu mua dừa trái, lột vỏ thường phụ thuộc vào con nước, nước lên ghe thuyền mới dễ cập bến sông. Việc xe tải theo đường bộ đến thu mua tuy có, nhưng ít hơn. Bởi vậy, thời gian làm việc của người lao động cũng không cố định.

Đến làng nghề, khách thập phương sẽ bắt gặp hình ảnh nhiều lao động nữ cũng tham gia lột dừa và làm nhanh, chuyên nghiệp không kém gì các anh, các chú. Dụng cụ lột dừa là một chiếc dao sắt được dựng vào cái trụ vững vàng. Từng trái dừa được những đôi bàn tay nhanh nhẹn và thành thạo để lên mũi dao và nạy ra, tách vỏ một cách dễ dàng.

Đặc biệt, tại làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh (Bến Tre) nơi sản xuất ra những sản phẩm từ xơ dừa se lại thành chỉ để xuất khẩu sang các nước. Từ chỉ xơ dừa sản xuất ra nhiều loại khác nhau như chỉ nệm, chỉ xơ cứng, thảm dệt, chiếu thảm, thảm trải sàn… còn phần mùn thì làm đất sạch để trồng cây. Hiện các sản phẩm này đã được xuất khẩu thường xuyên sang các nước Hàn Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Trung Quốc…

Đến nay, làng nghề An Thạnh có trên 90 cơ sở sản xuất chỉ xơ dừa lớn, nhỏ nằm rải rác các ấp trong xã. Được biết, mỗi ngày, một cơ sở bình quân sản từ 3-4 tấn chỉ ướt. Những cơ sở lớn có trên 25 công nhân có thể sản xuất số lượng nhiều hơn. Nghề chỉ xơ dừa không chỉ mang thu nhập cao cho chủ cơ sở mà còn cho cả người lao động do nhu cầu xuất khẩu về mặt hàng này ngày càng nhiều. Nhìn chung, làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh không chỉ tạo thu nhập và việc làm ổn định cho người lao động trong và ngoài xã mà còn mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao sự phát triển kinh tế -  xã hội cho địa phương.

Mỗi một làng nghề là một nét đẹp văn hóa của địa phương, bản sắc văn hóa vùng miền. Một điều chắc chắn là ngành du lịch càng phát triển thì càng tạo thêm cơ hội đầu tư cho các làng nghề, tạo việc làm cho người dân, tạo cơ hội xuất khẩu sản phẩm truyền thống, tạo cơ hội giao lưu văn hóa bản địa và văn hóa của khách du lịch nước ngoài. Từ đó, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn, chuyển dịch lao động nông nghiệp sang lĩnh vực dịch vụ, kích thích phát triển hạ tầng thông qua hoạt động du lịch, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống quý báu của làng nghề.