5 bất thường cơ thể và 4 đối tượng dễ mắc ung thư đường ruột

Ung thư đường tiêu hóa nói chung và ung thư đường ruột nói riêng đều là những bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, ung thư đường ruột sẽ không còn đáng sợ nếu bạn biết cách chăm sóc cơ thể, đồng thời chú ý những dấu hiệu bất thường để thăm khám kịp thời.

Văn Quang là nhân viên văn phòng, cuộc sống hàng ngày của anh không gì khác hơn là chạy giữa văn phòng và ký túc xá.

Một năm trước, Văn Quang phát hiện mình đi tiêu không bình thường, lúc đầu chỉ thấy một ít vệt máu đỏ sẫm trên bề mặt phân, anh còn tưởng đó là bệnh trĩ nên xấu hổ không dám nói ra, cũng không đi kiểm tra thăm khám.

Nhưng một năm sau, triệu chứng có máu trong phân xuất hiện thường xuyên hơn, đặc biệt là gần đây, phân không có hình dạng và có màu sẫm hơn, tần suất đi tiêu cũng trở nên thất thường.

Ngoài ra, anh còn thường xuyên cảm thấy chướng bụng, mệt mỏi, đánh trống ngực và sụt cân nhiều, anh vội vàng đến bệnh viện để khám và được chẩn đoán có khối u ác tính trong ruột già.

Các cuộc kiểm tra chi tiết tiếp theo cho thấy anh bị ung thư trực tràng với tình trạng tắc ruột không hoàn toàn và mất máu mãn tính, bác sĩ ngay lập tức sắp xếp phẫu thuật. May mắn thay, anh Quang hồi phục tốt sau ca phẫu thuật.

Vì sao ngày càng nhiều người mắc ung thư ruột?

Theo dữ liệu gánh nặng ung thư toàn cầu mới nhất năm 2020, tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng có xu hướng tăng đáng kể so với trước đây.

Hút thuốc và uống rượu

Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ đã chỉ ra trong nội dung của kế hoạch phòng chống ung thư được công bố vào năm 2019 rằng 12,8% ca ung thư đại trực tràng có liên quan đến việc uống rượu và không có mức tiêu thụ rượu an toàn. Báo cáo cũng khẳng định thuốc lá vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư và bệnh tim mạch.

Ít vận động

Người ngồi lâu ngày ít vận động không có lợi cho nhu động ruột, các chất có hại trong đường ruột dễ tích tụ, không thải ra ngoài kịp thời, lâu ngày sẽ làm tăng nguy cơ ung thư đường ruột.

Thực phẩm giàu chất béo, nhiều calo

Ăn nhiều chất béo, nhiều calo trong thời gian dài sẽ dễ làm tăng áp lực bài tiết ở ruột, quá nhiều đạm động vật và chất béo cũng sẽ sinh ra độc tố, dễ phân hủy polyhydrocacbon không no và methylcholanthracene trong đường ruột. Chế độ ăn nhiều dầu mỡ sẽ tăng lên hoạt động của các chất chuyển hóa cholesterol và các chất chuyển hóa axit mật trong phân, do đó làm tăng tỷ lệ mắc ung thư ruột kết.

Ăn ít rau, trái cây và ngũ cốc

Cellulose trong trái cây, rau và ngũ cốc có thể bảo vệ đường ruột, tăng thể tích và trọng lượng của phân, giúp làm loãng chất trong ruột, rút ngắn thời gian phân đi qua đường ruột và giảm khả năng biểu mô đại tràng tiếp xúc với chất độc hại trong phân, từ đó giúp ngăn ngừa ung thư đại trực tràng.

Tuy nhiên, con người hiện đại thường ăn quá nhiều cá và thịt, ít ăn trái cây, rau và ngũ cốc, vì vậy nguy cơ ung thư ruột kết tự nhiên tăng lên.

5 bất thường của cơ thể cảnh báo ung thư đường ruột

Các triệu chứng của ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu không rõ ràng, rất dễ bị bỏ qua hoặc chẩn đoán sai, điều này thường dẫn đến việc "trì hoãn" chẩn đoán cho đến giai đoạn giữa và cuối.

Về vấn đề này, Giáo sư Li Jin từ Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đông Phương trực thuộc Đại học Tongji ở Thượng Hải đã chỉ ra rằng chúng ta nên cảnh giác khi có "ba quá và hai đau" trong cuộc sống.

3 quá

Tần suất đại tiện tăng lên, có thể xen kẽ tiêu chảy và táo bón, hình dạng phân trở nên mỏng và phẳng hơn.

Tần suất máu trong phân tăng lên cảnh báo ung thư đại trực tràng. Cần phân biệt giữa máu trong phân do ung thư đường ruột và bệnh trĩ, máu do trĩ phần lớn có hình tia và nhiều, còn do ung thư đường ruột thì chảy máu ít nhưng liên tục, đa số là phân nhớt có lẫn máu.

 Xì hơi tăng lên, đặc biệt nếu kèm theo mùi hăng.

2 nỗi đau

Đau bụng: Sau khi tắc ruột do khối u gây ra có thể gây đau bụng, chướng bụng, thông thường đau tập trung ở phần giữa và phần dưới của bụng, có thể phát triển từ kịch phát đến dai dẳng.

Đau hậu môn: Đặc biệt là khối u gần cuối ruột, có thể gây cảm giác đau, căng phồng ở hậu môn.

Tầm soát có thể giảm tỷ lệ tử vong do ung thư ruột một cách hiệu quả

Zheng Shu, Giám đốc Ủy ban Học thuật của Viện Ung thư Đại học Chiết Giang, chỉ ra: "Thông thường, việc sàng lọc sớm ung thư ruột, một khi được phát hiện và điều trị sớm, có thể cải thiện đáng kể tỷ lệ chữa khỏi và tỷ lệ sống sót của bệnh nhân”.

Tầm soát sớm ung thư ruột có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao tỷ lệ sống sót và chất lượng cuộc sống của người bệnh, tiết kiệm nguồn lực y tế, giảm gánh nặng bệnh tật cho xã hội và gia đình.

Đặc biệt, 8 nhóm người sau đây là nhóm có nguy cơ cao mắc ung thư ruột, cần tiến hành tầm soát ung thư ruột càng sớm càng tốt:

- Giảm cân không rõ nguyên nhân và thiếu máu

- Tiền sử ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại trực tràng ở người thân cấp 1

- Tiền sử tổn thương tiền ung thư của ung thư đại trực tràng hoặc tiền sử polyp đường ruột, hoặc có các triệu chứng tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy mãn tính, táo bón mãn tính, phân nhầy và có máu trong phân.

- Bệnh mật mãn tính hoặc tiền sử cắt túi mật

- Tiền sử hóa trị vùng chậu

- Bệnh tiểu đường

- Tiền sử các sự kiện bất lợi trong cuộc sống, viêm ruột thừa mãn tính hoặc cắt bỏ ruột thừa

- Người tuổi cao, hút thuốc, uống rượu, nam giới, lười vận động,…

Các phương pháp sàng lọc sớm ung thư đại trực tràng:  Xét nghiệm máu ẩn trong phân, chủ yếu để kiểm tra huyết sắc tố và hồng cầu ẩn trong phân, thường mỗi năm một lần;

Xét nghiệm ADN trong phân đa mục tiêu, ba năm một lần hoặc một năm một lần đối với nhóm nguy cơ cao;

Nội soi đại tràng là tiêu chuẩn vàng chẩn đoán sớm ung thư đại tràng;  

Xét nghiệm di truyền máu nhạy hơn máu ẩn trong phân.