Văn hóa

Đặc sắc Lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam

Thứ năm, 30/05/2024, 08:50 AM

(NSMT) - Tối 29/5 (nhằm 22/4 âm lịch), tại TP. Châu Đốc, tỉnh An Giang, Lễ hội cấp quốc gia Vía Bà Chúa Xứ núi Sam chính thức khai hội, với lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ bệ đá bà ngự trên đỉnh núi Sam được tổ chức long trọng, trang nghiêm. Đây là một trong những nghi thức quan trọng trong chuỗi các nghi thức của lễ hội.

Đúng 15h ngày 22/4 âm lịch, lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam được diễn ra trong không khí trang nghiêm, đúng các nghi thức truyền thống, với các nghi thức Lễ khai thủy - Đăng sơn - Thỉnh thánh mẫu; dâng hương đài liệt sĩ; di kiệu bà từ đài liệt sĩ lên đỉnh núi Sam để thực hiện lễ phục hiện thỉnh mão bà lên kiệu.

Sau khi nghi lễ rước tượng bà từ đỉnh núi xuống nơi an vị thuộc phường Núi Sam (TP. Châu Đốc), tại sân khấu hóa được tổ chức ngay sân miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, các vị bô lão trong làng đã tái hiện lại điển tích rước tượng và lập miếu thờ bà.

Lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ bệ đá bà ngự trên đỉnh núi Sam được tổ chức long trọng, trang nghiêm.

Lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ bệ đá bà ngự trên đỉnh núi Sam được tổ chức long trọng, trang nghiêm.

Ông Lê Văn Phước - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang dâng hương trước khi thực hiện Lễ Phục hiện rước Bà từ đỉnh núi Sam về miếu.

Ông Lê Văn Phước - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang dâng hương trước khi thực hiện Lễ Phục hiện rước Bà từ đỉnh núi Sam về miếu.

Ban Quan trị Lăng miếu núi Sam dâng hương trước khi thực hiện Lễ Phục hiện rước Bà từ đỉnh núi Sam về miếu.

Ban Quan trị Lăng miếu núi Sam dâng hương trước khi thực hiện Lễ Phục hiện rước Bà từ đỉnh núi Sam về miếu.

Lễ Phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam diễn ra trong không khí trang nghiêm, đúng các nghi thức truyền thống.

Lễ Phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam diễn ra trong không khí trang nghiêm, đúng các nghi thức truyền thống.

Di kiệu Bà từ đài liệt sĩ lên đỉnh núi Sam để thực hiện lễ phục hiện thỉnh mão Bà lên kiệu.

Di kiệu Bà từ đài liệt sĩ lên đỉnh núi Sam để thực hiện lễ phục hiện thỉnh mão Bà lên kiệu.

Những nữ sinh tham gia Lễ Phục hiện rước tượng Bà.

Những nữ sinh tham gia Lễ Phục hiện rước tượng Bà.

Truyền thuyết kể rằng, cách đây hơn 200 năm, núi Sam còn hoang vu, dân làng lên núi phát hiện pho tượng cổ ngồi trên bệ đá sa thạch. Trong thời gian đó, giặc ngoại ban thường xuyên quấy nhiễu nước ta, có lần chúng lên đỉnh núi Sam thì gặp pho tượng cổ này. Dù nhiều lần ra sức khiêng tượng xuống núi nhưng cố gắng thế nào cũng không thể di chuyển tượng được nên phải bỏ lại. Dân làng thấy vậy nên có ý muốn “thỉnh” tượng xuống núi để gìn giữ và phụng thờ. Bao nhiêu tráng đinh lực điền được huy động nhưng không sao nhấc pho tượng lên được.

Các nghi thức cung thỉnh Thánh mẫu Chúa Xứ núi Sam xuống núi được thực hiện trên đỉnh núi nơi bà ngự.

Các nghi thức cung thỉnh Thánh mẫu Chúa Xứ núi Sam xuống núi được thực hiện trên đỉnh núi nơi bà ngự.

Thực hiện nghi thức nguyện hương cung thỉnh Thánh mẫu Chúa Xứ núi Sam xuống núi.

Thực hiện nghi thức nguyện hương cung thỉnh Thánh mẫu Chúa Xứ núi Sam xuống núi.

Bệ đá Sa thạch là nơi ngự của tượng Bà chúa Xứ ngày xưa.

Bệ đá Sa thạch là nơi ngự của tượng Bà chúa Xứ ngày xưa.

Thực hiện lễ phục hiện thỉnh mão bà lên kiệu.

Thực hiện lễ phục hiện thỉnh mão bà lên kiệu.

Empty
Sân khấu hóa Lễ phục hiện rước tượng bà rước tượng Bà Chúa Xứ từ trên đỉnh núi Sam xuống Miếu.

Sân khấu hóa Lễ phục hiện rước tượng bà rước tượng Bà Chúa Xứ từ trên đỉnh núi Sam xuống Miếu.

Empty
Thực hiện di kiệu Bà từ đỉnh núi Sam xuống núi.

Thực hiện di kiệu Bà từ đỉnh núi Sam xuống núi.

Lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ đỉnh núi Sam xuống Miếu Bà thu hút hàng ngàn người dân địa phương và du khách thập phương tham dự.

Lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ đỉnh núi Sam xuống Miếu Bà thu hút hàng ngàn người dân địa phương và du khách thập phương tham dự.

Empty

Các bô lão trong làng cầu khấn thì có một bé gái đang đùa giỡn bỗng dưng ngồi lại, mặt đỏ bừng, đầu lắc lư mách bảo: “Hãy chọn 9 cô gái đồng trinh để đưa bà xuống núi”. Xuống đến chân núi, tượng bỗng nặng trịch, không nhấc lên nổi. Dân làng hiểu rằng bà muốn ngự nơi đây nên đã lập miếu thờ. Ban đầu, miếu bà được xây dựng đơn sơ bằng tre lá, sau nhiều lần trùng tu, miếu bà mới được hoàn chỉnh và khang trang như hiện nay.

Chương trình lễ hội đường phố.

Chương trình lễ hội đường phố.

Empty
Đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương tham gia lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ bệ đá bà ngự trên đỉnh núi Sam.

Đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương tham gia lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam từ bệ đá bà ngự trên đỉnh núi Sam.

Empty
Empty
Empty
Tượng Bà Chúa Xứ núi Sam được an vị trong Miếu Bà, thuộc phường Núi Sam, TP. Châu Đốc, tỉnh An Giang.

Tượng Bà Chúa Xứ núi Sam được an vị trong Miếu Bà, thuộc phường Núi Sam, TP. Châu Đốc, tỉnh An Giang.

Empty
Empty

Lễ hội cấp quốc gia Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là lễ hội đặc sắc có từ lâu đời, mang đậm giá trị văn hóa tâm linh tín ngưỡng của người dân vùng sông nước Nam Bộ, thu hút đông đảo du khách hành hương, chiêm bái và tham dự. Thông qua các hoạt động tại Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam, TP. Châu Đốc mong muốn quảng bá, giới thiệu với bạn bè trong nước, quốc tế về tiềm năng, thế mạnh, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hóa, con người Châu Đốc. Qua đó, thu hút đầu tư, khách tham quan đến với thành phố, góp phần thúc đẩy ngành du lịch tỉnh nhà phát triển.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là lễ hội dân gian truyền thống độc đáo của An Giang nói chung và Châu Đốc nói riêng. Lễ hội chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc, khát vọng của cộng đồng hướng đến những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Lễ hội còn mang tính cộng đồng cao, thể hiện sự sáng tạo và được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Hiện nay, Lễ hội Vía Bà đang được Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng hồ sơ trình UNESCO đề nghị công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện nhân loại. Qua đó, có thể thấy Lễ hội Vía Bà chứa đựng giá trị lịch sử, văn hóa hết sức to lớn và đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của cộng đồng An Giang nói riêng và Việt Nam nói chung. Để đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân, chính quyền thành phố Châu Đốc đầu tư nâng chất công tác tổ chức Lễ hội Vía Bà về nội dung, hình thức, về phần lễ và phần hội theo hướng tạo điều kiện để du khách và Nhân dân cùng tham gia.

Năm 2001, Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) công nhận là lễ hội cấp quốc gia. Từ đó, ngoài phần lễ truyền thống, phần hội được tổ chức sôi nổi với các chương trình sân khấu hóa, tuần lễ văn hóa - thể thao, trò chơi dân gian, trình diễn văn nghệ dân tộc, múa lân - sư - rồng... phục vụ nhân dân và du khách.

Năm 2014, Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình lễ hội truyền thống.

Năm 2018, Khu du lịch núi Sam với cảnh quan thiên nhiên độc đáo cùng quần thể di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng cấp quốc gia gồm miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu, chùa Hang gắn với Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là Khu du lịch quốc gia với định hướng phát triển trở thành trung tâm du lịch đặc sắc về văn hóa tâm linh của vùng ĐBSCL và cả nước.

Ông Lê Văn Phước - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết: “Đây là một lễ hội phản ánh thực hành tín ngưỡng và hoạt động văn hóa tâm linh của cư dân địa phương, mang tính cộng đồng cao. Lễ hội thể hiện bản sắc và sự kế tục của cộng đồng người Việt trong tiến trình giao lưu tiếp biến văn hóa với cộng đồng người các dân tộc Khmer, Hoa, Chăm. Lễ hội tôn vinh Bà Chúa Xứ cũng là dịp người dân thể hiện lòng tin yêu, tri ân, tôn kính đối với những người có công với dân với nước. Hằng năm, lễ hội Vía Bà thu hút thu hút hàng triệu lượt khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, hành hương.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân An Giang, chứa đựng những giá trị lịch sử - văn hóa đặc trưng trong dòng chảy văn hóa Nam Bộ. Bản sắc văn hóa trong Lễ hội được cộng đồng duy trì, thực hành, trao truyền, từ thế hệ này sang thế hệ khác, có tính lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn hóa tâm linh”.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam diễn ra từ ngày 29/5 - 3/6 (nhằm ngày 22 – 27/4 âm lịch) được tổ chức gồm phần lễ và phần hội.

Phần lễ diễn ra theo nghi thức truyền thống, nhưng nội dung và hình thức được đầu tư nâng chất theo hướng tạo điều kiện để du khách, người dân cùng tham gia như Chương trình may áo bà; lễ Phục hiện rước tượng bà; chương trình nấu nước tắm bà; lễ tắm bà; lễ thỉnh sắc ông Thoại Ngọc Hầu từ lăng mộ về miếu bà; lễ Túc yết và Xây chầu; lễ Chánh tế; lễ Hồi sắc - đưa sắc ông Thoại Ngọc Hầu từ miếu bà về lăng mộ.

Phần hội có lễ khai hội được tổ chức vào đêm trước lễ tắm bà. Chương trình sinh động với nhiều tiết mục như Sân khấu hóa dựng lại hình ảnh thời mở đất, chiến đấu với giặc ngoại xâm và sự xuất hiện của Bà Chúa Xứ và các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao, giải trí phục vụ người dân địa phương và du khách.

Trung Phạm  
Cận cảnh Dòng sông Ánh sáng huyền ảo chuẩn bị được khai trương tại Thành phố Thiên niên kỷ

Cận cảnh Dòng sông Ánh sáng huyền ảo chuẩn bị được khai trương tại Thành phố Thiên niên kỷ

Nhìn từ trên cao, Dòng sông Ánh sáng chảy giữa lòng thành phố Thiên niên kỷ T&T City Millennia (xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh) hiện lên với vẻ đẹp lung linh, siêu thực. Đây là một hạng mục vô cùng đặc biệt sắp được T&T Group ra mắt công chúng phía Nam trong khuôn khổ đại nhạc hội “Khơi mạch nguồn Di sản – Vững bước Kỷ nguyên mới” tối 9/8 tới đây.

Người đoạt giải BaDen Mountain International Marathon 2025 có thể dùng thành tích để thi đấu quốc tế

Người đoạt giải BaDen Mountain International Marathon 2025 có thể dùng thành tích để thi đấu quốc tế

Sau hai ngày tranh tài đầy kịch tính, giải BaDen Mountain International Marathon 2025 đã chính thức khép lại và theo ban tổ chức, người đoạt giải có thể dùng thành tích để tham gia các giải đấu do Hiệp hội Marathon quốc tế (AIMS) tổ chức.

Cần Thơ: Những hình ảnh ấn tượng tại Giải vô địch trẻ, vô địch các nhóm tuổi Thể dục dụng cụ quốc gia 2025

Cần Thơ: Những hình ảnh ấn tượng tại Giải vô địch trẻ, vô địch các nhóm tuổi Thể dục dụng cụ quốc gia 2025

(NSMT) - Sau 2 ngày tranh tài sôi nổi, Giải vô địch trẻ; vô địch các nhóm tuổi Thể dục dụng cụ quốc gia năm 2025 do TP. Cần Thơ đăng cai tổ chức, kết thúc và trao giải vào chiều 19-7. Giải năm nay quy tụ 128 HLV, VĐV và trưởng đoàn đến từ 5 đơn vị mạnh gồm TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, TP. Hải Phòng, Quân đội và TP. Cần Thơ.

Sách “Dấu xưa Cần Thơ” - Hành trình ngược dòng ký ức đất Tây Đô

Sách “Dấu xưa Cần Thơ” - Hành trình ngược dòng ký ức đất Tây Đô

(NSMT) - Tác phẩm Dấu xưa Cần Thơ của Tác giả Đăng Huỳnh, do Nhà xuất bản Văn học ấn hành, là một công trình nghiên cứu, sưu tầm công phu, giàu giá trị lịch sử và văn hóa, góp phần phác họa lại những mảng màu sống động về vùng đất Cần Thơ xưa, từ thời kỳ đô thị hóa cho đến những giá trị văn hóa dân gian, tôn giáo, nghệ thuật và con người địa phương.

"Hương vị Việt" lan tỏa tình hữu nghị tại Giải bóng đá Công an, Cảnh sát ASEAN 2025

Ngày 11/7, T&T Group - nhà tài trợ chính của Giải bóng đá Công an, Cảnh sát các nước ASEAN mở rộng 2025 đã trao tặng 300 phần quà tới các cầu thủ và trọng tài quốc tế tham dự giải. Mỗi phần quà gồm cà phê Thuận An và hạt điều Vegenuts - hai sản phẩm nông sản đặc trưng của Việt Nam đến từ Công ty Cổ phần Cà phê Thuận An và Vegetexco Việt Nam, đều là thành viên của hệ sinh thái T&T Group.

Huyền thoại Cá lóc trong văn hóa người Cà Mau

Huyền thoại Cá lóc trong văn hóa người Cà Mau

(NSMT) - Từ lâu cá lóc trở thành một đặc sản nổi tiếng của người dân đồng bằng Nam Bộ. Nơi được thiên nhiên ban tặng nhiều sản vật trù phú như tôm, cá, ếch, nhái... trong đó nổi bật nhất phải kể đến là con cá lóc. Loại cá hầu như xuất hiện khắp mọi nơi ở Tây Nam Bộ.

Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình:

Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình: "Chấm dứt bạo lực, vun đắp yêu thương"

(NSMT) - Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch TP. Cần Thơ tổ chức lễ Khai mạc các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình và kỷ niệm 24 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2025), với nhiều nội dung cụ thể, phong phú, lan tỏa sâu rộng thông điệp: "Chấm dứt bạo lực, vun đắp yêu thương". Tham dự lễ khai mạc và hội nghị có bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp - Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ; ông Nguyễn Minh Tuấn - Giám đốc Sở Văn hoá - Thể Thao & Du lịch TP. Cần Thơ.