Độc đáo nghi lễ khai quang điểm nhãn cho lân sư rồng ở Cần Thơ

(NSMT) - "Khai quang điểm nhãn" là một nghi lễ quan trọng của những đoàn múa lân sư rồng ở TP. Cần Thơ thường được thực hiện vào đầu năm mới. "Khai quang điểm nhãn" là nghi thức bắt đầu cuộc sống mới của những chú lân, chú rồng cùng đoàn lân sư rồng; bắt đầu cuộc sống, đem những điệu múa, những màn biểu diễn đẹp mắt, niềm vui, may mắn và cầu chúc cho mọi người một năm mới an lành, phát tài.

Múa lân sư rồng là một loại hình nghệ thuật mang đậm nét văn hoá dân gian của người Á Đông. Tết Nguyên đán được coi là mùa “bội thu” của các đoàn lân sư rồng. Do đó, những ngày cuối năm là thời gian mà họ ráo riết chuẩn bị “đồ mới” phục vụ cho tết và xuyên suốt cả năm. Đây cũng là lúc các đoàn tổ chức nghi thức “khai quang điểm nhãn”.

Theo truyền thuyết của người Hoa, những con thú linh đều có cái hồn của mình khi đi vào đời sống và điều đó thể hiện ở chính con mắt. Vì thế, bao giờ cũng vậy, khi làm xong 1 cái đầu lân, sư hay rồng, bao giờ người ta cũng không vẽ con mắt, mà phải được các bậc cao nhơn, đức độ “điểm tinh” để con thú sống dậy, lúc đó lân sư rồng mới có thể xuất hành biểu diễn. Nghi thức ấy được gọi là “khai quang điểm nhãn”.

Nghi thức "khai quang điểm nhãn" được tiến hành: Dùng bút lông chấm vào châu sa, rồi lần lượt điểm vào một số bộ phận trên thân thể các chú lân như: Trán, mắt, tai, miệng, sừng, vai, chân và đuôi. Sau đó, cột một sợi vải đỏ vào sừng của lân.

Và hằng năm, các đoàn sau khi lựa ngày tốt, các chú Lân-Rồng sẽ được thực hiện Nghi Thức "Khai Quang Điểm Nhãn" với 1 dấu chấm Châu sa vào Giữa Trán hoặc Lưỡi, và chấm thứ tự ở những điểm khác, để chính thức hoạt động. Cúng Tổ và điểm mắt rồi thì Lân-Rồng mới "sống dậy" và múa được. Khi Lân-Rồng đã cũ, thì người ta đốt cháy nó để "trả lại cho Trời"... Múa Lân sư rồng chính là hòa quyện giữa truyền thống dân tộc và tâm thức con người. Sâu xa hơn cả là một chiều rộng hoạt động của một nét văn hóa dân tộc Việt không hề bị mai một.

Theo soạn giả Nhâm Hùng - Nhà nghiên cứu Văn hóa Nam bộ cho biết: Theo tập tục truyền thống, trước khi bước vào đợt múa phục vụ tết nguyên đán, đoàn Lân Sư Rồng thường thực hiện nghi thức lễ "Khai quang điểm nhãn"; nhằm làm cho đôi mắt các con vật này được sáng lên, các điệu múa tốt đẹp và vững mạnh hơn, góp phần cho cuộc sống dân gian thêm tài lộc, hạnh phúc. Xưa người ta pha rượu trắng cùng chất chu sa màu đỏ, rồi dùng bút lông chấm vào đôi mắt lân. Sau đó đội lân thực hiện các màn múa đầu tiên phục vụ nhà Tổ hoặc chùa Ông, trước khi ra cộng đồng múa tết.

---> Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQVN Trần Việt Trường thăm, chúc Tết Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ