Cà Mau: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá về tập tục Tết Nguyên tiêu của người Hoa

(NSMT) - Nhân dịp Lễ hội Tết Nguyên tiêu của người Hoa, đoàn công tác Ban Dân tộc tỉnh Cà Mau đã đến chúc tết và tặng quà tại miếu Bà Thiên Hậu. Đây là tập tục, nhằm góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, giá trị tinh thần, tính nhân văn, tình đoàn kết gắn bó giữa cộng đồng người Hoa trên địa bàn tỉnh.

Theo tập tục người Hoa, Tết Nguyên tiêu là Tết Thượng Nguyên, hay Tết Trạng nguyên, với tập tục trưng đèn trên cây nêu trước cửa nhà, đốt đèn, chơi lồng đèn ngũ sắc, có thể kéo dài từ ngày 13 đến 17 tháng giêng. Ngày xưa đây được coi là dịp nhà vua hội họp các ông Trạng để thết tiệc và mời vào Vườn Thượng Uyển thăm hoa, ngắm cảnh, làm thơ. 

Hiện nay, Tết Nguyên Tiêu (rằm tháng giêng, đêm rằm đầu tiên của năm mới) được coi là ngày lễ thiêng liêng nhất đầu năm mới và còn được gọi là “Lễ hội đèn hoa” hoặc “Hội hoa đăng”. Những lồng đèn có hình thù rồng, phượng hoặc những nhân vật cổ trong truyền thuyết, được yêu chuộng. Ngoài ra, còn những tập tục khác như cúng tế cầu an cầu phước, ăn bánh trôi (gọi là viên tròn trong nước), thi đoán hình thù trên lồng đèn, ngâm thơ; người dân còn ghi những câu ước nguyện của mình vào đèn lồng và thả bay lên trời.

Ông Trần Hớn Cơ - Phó Chủ tịch Hội Tương tế người Hoa ở TP Cà Mau, cho biết: “Hằng năm, Tết Nguyên tiêu là một trong những Lễ hội cổ truyền của đồng bào dân tộc Hoa, diễn ra vào ngày 14 và 15 tháng Giêng âm lịch, giờ không chỉ dành riêng cho người Hoa, mà có cả các dân tộc Kinh, Khmer… cũng đến cúng tế cầu an, cầu phước và mai mắn. Đặc biệt, có tập tục xin keo và xin xăm là truyền thống lâu đời thường được thực hiện vào đầu năm mới. Đây là nghi lễ tâm linh mang ý nghĩa mong muốn may mắn, bảo vệ khỏi tai họa và mang lại sự thịnh vượng, cũng như với mọi người. Đối với xin Xăm giúp họ tự mình hiểu rõ về những điều dự đoán và ý nghĩa của quẻ xăm mà họ đã chọn. Còn xin Keo mang ý nghĩa hỏi ý thần linh về một dự định hay kế hoạch trong tương lai để biết liệu nó có thể thực hiện được hay khôn.

Những tập tục này, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá, giá trị tinh thần, tính nhân văn, tình đoàn kết gắn bó giữa cộng đồng người Hoa với các dân tộc anh em trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam để đoàn kết gắn bó với nhau hơn”.

Qua đó, Ban Dân tộc tỉnh luôn quan tâm thực hiện văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Dân tộc, các Bộ, ngành Trung ương về việc tổ chức đầy đủ các hoạt động lễ, hội truyền thống và tết cổ truyền của đồng bào DTTS trên tinh thần vui tươi, đầm ấm, an toàn, tiết kiệm. Từ đó, hệ thống chính trị cơ sở trong vùng DTTS được củng cố và hoạt động có hiệu quả; ngôn ngữ chữ viết và các phong tục, tập quán văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc được tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế và được hỗ trợ về kinh phí để tiếp tục bảo tồn, nhân rộng; an ninh trật tự vùng đồng bào DTTS được giữ vững ổn định.

Cùng với đó, Ban Dân Tộc kịp thời xây dựng, tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm thuộc lĩnh vực quản lý của ngành theo Chương trình của dự án 6. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh kiến nghị, đề xuất Trung ương hỗ trợ tháo gỡ từng bước những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện đối với các Dự án, tiểu dự án, nội dung thành phần thuộc Chương trình. Kết quả năm 2023, tỉnh đã thực hiện và giải ngân nguồn vốn Chương trình được 90 tỷ 322 triệu đồng, bằng 70,04%.

Bên cạnh đó, đã được HĐND tỉnh thông qua kế hoạch vốn của Chương trình năm 2024, Ban Dân tộc tỉnh đang phối hợp, tham mưu UBND tỉnh quyết định phân bổ chi tiết về cho các ngành, địa phương tổ chức thực hiện theo quy định.

Bà Quách Kiều Mai - Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Cà Mau, gửi lời chúc tốt đẹp đến Ban quản trị, các Hội, Đoàn; người có uy tín, các vị cao niên cùng cộng đồng dân tộc Hoa đón Tết Nguyên tiêu vui tươi, hạnh phúc và bình an. Bà còn biểu dương những đóng góp quan trọng của đồng bào Hoa vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong những năm qua, đặc biệt là công tác chăm lo, phát triển kinh tế gia đình, đóng góp vào nguồn thu ngân sách cho địa phương.

Đồng thời, bà Quách Kiều Mai mong muốn trong thời gian tới, cộng đồng người Hoa tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, hỗ trợ nhau trong lao động, sản xuất kinh doanh, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp, góp phần cùng tỉnh nhà thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2024, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững mạnh.

Nhân dịp này, đoàn công tác Ban Dân tộc tỉnh Cà Mau gửi tặng nhiều suất quà cho các vị người có uy tín, các vị cao niên và thành viên các Hội Đoàn người Hoa trên địa bàn tỉnh.