Hợp tác xã nông nghiệp tại Sóc Trăng đột phá từ đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao

Hợp tác xã Hưng Lợi, xã Long Đức, huyện Long Phú (tỉnh Sóc Trăng) được thành lập và đi vào hoạt động ổn định đã gần 7 năm qua, với 538 thành viên tham gia, có diện tích chuyên sản xuất lúa chất lượng cao hơn 609 ha. Thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 01 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2030”, Hợp tác xã (HTX) Hưng Lợi được tỉnh Sóc Trăng và huyện Long Phú chọn thực hiện mô hình trình diễn canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp, với diện tích là 50 ha, có 46 hộ thành viên hợp tác xã tham gia canh tác.

Ông Trương Văn Hùng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hưng Lợi, cho biết: Xã Long Đức, nằm trong vùng đê bao thủy lợi Long Phú – Tiếp Nhựt, có hệ thống thủy lợi khép kín, đảm bảo cho việc canh tác 2 vụ lúa, 1 vụ màu/năm. Hợp tác xã Nông nghiệp Hưng Lợi là một trong 78 HTX trong toàn tỉnh tham gia thực hiện Đề án với diện tích 50ha trong tổng số diện tích thực hiện Đề án đến năm 2025 trong toàn tỉnh là 38.500ha. Để tham gia thực hiện Đề án này, 46 hộ nông dân là thành viên của HTX Nông nghiệp Hưng Lợi phải thực hiện nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật canh tác từ khâu làm đất đến khi thu hoạch và sau thu hoạch (kể cả xử lý rơm rạ).

Ông Nguyễn Ngọc Hưởng, thành viên HTX Nông nghiệp Hưng Lợi, ngụ ở ấp An Hưng, xã Long Đức, chia sẻ: “Trước khi tham gia thực hiện Đề án này, chúng tôi được cán bộ Khuyến nông tập huấn về quy trình canh tác. Trước khi làm đất, ruộng không để nhập nước khoảng 30 ngày, sau đó xử lý rơm rạ, 100% cơ giới hóa trong khâu làm đất, sử dụng giống lúa ST 25 (xác nhận), lượng gieo sạ chỉ từ 70 - 80 kg lúa giống/ha; bón phân theo nguyên tắc quản lý dinh dưỡng theo vùng chuyên biệt và quản lý dịch hại theo nguyên tắc 4 đúng. Từ khi xuống giống cho đến nay, cánh đồng 02 ha ruộng lúa của tôi đã hơn 65 ngày tuổi, hiện đang trong giai đoạn làm đồng, trổ, chúng tôi luôn luôn áp dụng quy trình canh tác bền vững (1 phải, 5 giảm), hiện lúa tôi đang phát triển tốt theo từng giai đoạn”.

Vụ lúa Hè thu năm nay, 46 thành viên HTX Nông nghiệp Hưng Lợi tham gia thực hiện Đề án đều sử dụng giống lúa ST 25 và được Công ty Ông Thọ bao tiêu sản phẩm, lượng giống lúa gieo sạ chỉ khoảng 70kg/ha; giảm 30% lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học; giảm 20% lượng nước tưới so với canh tác truyền thống; 100% hộ thành viên HTX đều áp dụng quy trình canh tác bền vững “1 phải, 5 giảm”, tưới khô xen kẽ, được cấp giấy chứng nhận và cấp mã số vùng trồng”.

Dẫn chúng tôi đến ấp An Hưng, xã Long Đức, địa điểm thực hiện mô hình trình diễn canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp, phục vụ Đề án “Phát triển bền vững Một triệu hécta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2030” của HTX, ông Trương Văn Hùng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hưng Lợi, xã Long Đức, chia sẻ: “Tất cả diện tích trên 600ha của 538 hộ thành viên HTX nói chung, 46 hộ tham gia mô hình trình diễn canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp 50ha của HTX nói riêng, rất phấn khởi, chỉ còn khoảng 01 tháng nữa là bước vào vụ thu hoạch, nhờ thực hiện đồng bộ các quy trình canh tác, nên trà lúa phát triển tốt qua từng giai đoạn. Qua đánh giá sơ bộ của chúng tôi, năng suất vụ lúa Hè thu năm nay, đạt trên 6,5 tấn/ha. Sản lượng lúa được Công ty Ông Thọ bao tiêu toàn bộ và giá cả sẽ cao hơn nông dân sản xuất ở bên ngoài. Khi tham gia mô hình trình diễn này, lợi ích của HTX từng bước mở rộng hoạt động sản xuất – kinh doanh; có thêm nguồn thu nhập bổ sung, liên kết bán vật tư; năng lực của cán bộ được nâng cao; uy tín của HTX với các thành viên được cải thiện và nâng cao, nhất là lợi nhuận của các thành viên sẽ được tăng cao. HTX có điều kiện thuận lợi tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước, nhất là nâng cao năng lực cho cán bộ và hiệu quả hoạt động của HTX”.

Theo đánh giá của ngành chức năng, khi tham gia thực hiện mô hình trình diễn canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp, đối với HTX Nông nghiệp Hưng Lợi cơ bản thuận lợi, vì HTX có đầy đủ các phương tiện phục vụ dịch vụ nông nghiệp, từ khâu làm đất cho đến sau thu hoạch đều được cơ giới hóa 100% (HTX có máy cày, máy xới, máy bơm, máy xạ lúa, máy bón phân, máy xịt thuốc, máy gặt đập liên hợp, máy cuốn rơm, máy sấy, máy tách hạt, kho bảo quản, …). Đặc biệt là HTX Hưng Lợi còn liên kết cho ra mắt 2 dòng sản phẩm gạo trắng ST 25 và gạo lức ST 25.

Ông Lý Công Chức, thành viên Hội đồng Quản trị HTX Nông nghiệp Hưng Lợi, có diện tích sản xuất lúa 2,4 ha, tham gia mô hình trình diễn canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nói: “Khi chúng tôi tham gia vào mô hình này, lợi ích đầu tiên được đảm bảo về dịch vụ nông nghiệp; được Nhà nước hỗ trợ vốn; hay chính Công ty hỗ trợ vốn để mua vật tư nông nghiệp, cung cấp giống, phân bón và trang trải các chi phí khác; được chuyển giao công nghệ; chuyển giao kỹ năng; đảm bảo về thị trường, ổn định về giá cả. Đặc biệt, tham gia mô hình này, chúng tôi còn lợi nhuận từ rơm rạ.

Theo truyền thống sau khi thu hoạch lúa, nông dân thường xử lý rơm rạ bằng cách đốt đồng, hay vùi rơm rạ, nhưng hiện giờ chúng tôi không đốt rơm rạ nữa, để đảm bảo tính đa dạng sinh học và tính bền vững trong canh tác lúa; không vùi rơm rạ trên ruộng ngập nước để giảm phát thải khí Metan. Thu hoạch lúa xong, rơm rạ được máy cuốn rơm lấy hết, có hộ thì bán, có hộ để sản xuất nấm rơm, hộ thì cho bò ăn, người thì làm phân bón, … nói đều có ích”.

Có thể khẳng định, với 50ha mô hình trình diễn canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp của HTX Nông nghiệp Hưng Lợi đã mang tính đột phá trong tổ chức lại sản xuất ngành hàng lúa gạo, nâng cao giá trị gia tăng trong toàn chuỗi, bảo đảm phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, đóng góp vào tăng trưởng xanh, góp phần thực hiện thành công Đề án “Phát triển bền vững Một triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2030”.