Rô Băm – Nghệ thuật sân khấu độc đáo của người Khmer
Thứ sáu, 30/09/2022, 20:29 PM
(NSMT) - Sân khấu Rô Băm được nhiều người yêu thích và cuốn hút bởi nét đặc sắc ẩn chứa qua các điệu múa và những chiếc mặt nạ. Tính đến thời điểm hiện tại, loại hình này chỉ còn tập trung ở các tỉnh Kiên Giang, Trà Vinh và Sóc Trăng.
Sân khấu Rô Băm là loại hình nghệ thuật cổ của người Khmer vùng đồng bằng sông Cửu Long, có tuổi đời trên 100 năm và còn có tên gọi khác là Rom Rô Băm, hay còn gọi là hát rằm, hát riêm kê. Trong đó, đoàn nghệ thuật Robam Khmer Resmay Bưng Chông ở ấp Bưng Chông, xã Tài Văn, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng của gia đình Nghệ nhân Ưu tú Lâm Thị Hương vẫn còn đang được gìn giữ, bảo tồn và phát triển. Đoàn được thành lập vào năm 1933, được truyền thừa đến đời thứ 6 và trưởng đoàn Lâm Thị Hương chính là người đã giữ lửa cho nghệ thuật này trong suốt bao năm nay.
Trang phục biểu diễn loại hình nghệ thuật Rô Băm của dân tộc Khmer. Ảnh: Báo dân tộc.
Điểm thu hút của loại hình nghệ thuật sân khấu Rô Băm chính là những chiếc mặt nạ của các diễn viên khi họ hóa thân vào nhân vật. Một số mặt nạ được sử dụng trong các vở diễn như mặt nạ chằn, mặt nạ khỉ Hanuman, mặt nạ hoàng tử, mặt nạ công chúa…
Nội dung của vở diễn thường đặc tả lại các tích xưa về tiên, phật, vua, chúa, hoàng tử, công chúa, hay các con vật như chằn, khỉ, chim đại bàng… Với mô-tip sẽ có hai thế lực thiện và ác chống đối nhau và cuối cùng thiện vẫn luôn thắng ác.
Được biết vào năm 2007, Đoàn đã được Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chọn mời tham gia trình diễn tại “Lễ hội đời sống dân gian Smithsonian” ở Mỹ với chủ đề “Mê Công - Dòng sông kết nối các nền văn hóa”. Năm 2008, ngành văn hóa đã xây dựng dự án bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đối với sân khấu Rô Băm và đã được “Quỹ Đan Mạch hỗ trợ văn hóa vùng và dân tộc ít người” tài trợ để mua sắm trang phục và đạo cụ biểu diễn. Đến năm 2010, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã mở lớp tập huấn để các nghệ nhân đoàn Rô Băm tại Bưng Chông truyền dạy cho những diễn viên Đoàn nghệ thuật Khmer tỉnh và người dân yêu thích loại hình nghệ thuật này. Đến năm 2019, nghệ thuật Rô Băm của người Khmer Sóc Trăng vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Nghệ thuật Rô Băm đa dạng sân khấu biểu diễn. Ảnh: Internet.
UBND tỉnh Sóc Trăng cũng đã công nhận nghệ thuật Rô Băm của doanh nghiệp tư nhân Đoàn nghệ thuật Robam Khmer Resmay Bưng Chông ở ấp Bưng Chông, xã Tài Văn, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng của gia đình Nghệ nhân Ưu tú Lâm Thị Hương là sản phẩm thuộc bộ sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng. Đây là điểm du lịch đầu tiên của tỉnh được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao - một tín hiệu đáng mừng cho loại hình Nghệ thuật sân khấu Khmer Nam Bộ.
Điểm thu hút của loại hình nghệ thuật sân khấu Rô Băm chính là những chiếc mặt nạ của các diễn viên khi họ hóa thân vào nhân vật. Ảnh: Báo Dân tộc và phát triển.
Bên cạnh đó, vào tháng 3/2019, với những đóng góp của mình, bà Lâm Thị Hương đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. “Tuy là đoàn gia đình, sân khấu rất đơn giản nhưng chúng tôi được khán giả và bà con Khmer ủng hộ đông đảo qua các suất hát vì chúng tôi biểu diễn bằng cả trái tim và niềm đam mê của mình và tôn trọng khán giả. Đã đứng trên sân khấu phải diễn thực sự nhiệt tình, nghiêm túc, phục vụ hết sức, góp phần duy trì bộ môn này cho thế hệ mai sau. Vì nghệ thuật sân khấu Rô Băm là loại hình nghệ thuật cổ điển của người Khmer đồng bằng sông Cửu Long, có vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh, tinh thần; là món ăn tinh thần không thể thiếu trong những lễ, hội của người Khmer” - nghệ nhân Lâm Thị Hương chia sẻ.
Nghệ nhân Ưu tú Lâm Thị Hương (thứ 2 từ trái qua) đang cùng đoàn biểu diễn. Ảnh: Báo Sóc Trăng.
Loại hình sân khấu nghệ thuật Rô Băm của bà con đồng bào Khmer nói chung và bà Lâm Thị Hương nói riêng đã chung tay góp phần vào công cuộc gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. Bên cạnh đó còn góp phần phát huy được các giá trị truyền thống, đáp ứng nhu cầu văn hóa, thẩm mỹ và là nền tảng cho các loại hình nghệ thuật khác của người Khmer ra đời và phát triển, điển hình là nghệ thuật sân khấu Dù Kê....
“Trốn phố, tìm xanh” tại các khu du lịch sinh thái ở Cần Thơ
Khi những điểm vui chơi trung tâm trở nên đông đúc và ngột ngạt, nhiều người dân và du khách có xu hướng chọn những khu du lịch sinh thái để nghỉ ngơi, thư giản cùng gia đình. Tại Cần Thơ, các điểm đến xanh mát giữa vườn cây, sông nước và không gian miệt vườn đang dần trở thành những lựa chọn được ưu chuộng. Dưới đây là những địa điểm đáng để trải nghiệm.
Ca sĩ Nguyễn Phi Hùng hóa “nghệ nhân miền Tây”, trải nghiệm ẩm thực tại Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ
(NSMT) - Giữa không gian rộn ràng của Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ 2026 tại TP. Cần Thơ, ca sĩ Nguyễn Phi Hùng gây ấn tượng khi xuất hiện giản dị, trực tiếp đổ bánh xèo, làm bánh bò và thưởng thức xôi cua cùng người dân. Nam ca sĩ mang đến hình ảnh một nghệ sĩ yêu du lịch, mê ẩm thực và luôn sẵn sàng lan tỏa vẻ đẹp văn hóa miền Tây bằng sự gần gũi, chân thành của mình.
Cần Thơ khai hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XIII - Lan tỏa “Hương vị đất trời”
(NSMT) - Tối 26/4, tại Quảng trường phường Bình Thủy, UBND TP. Cần Thơ long trọng khai mạc Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XIII năm 2026 với chủ đề “Hương vị đất trời”. Lễ hội diễn ra từ ngày 26/4 đến ngày 1/5/2026, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.
ABS 2026 mang đến không gian trải nghiệm thực phẩm và đồ uống độc đáo
(NSMT) - Ngày 22/4, tại Trung tâm sự kiện CB Diamond Palace, phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư - Thương mại và Du lịch TP. Cần Thơ phối hợp Công ty Vũ Phúc Baking và Mekong Xuân Phúc tổ chức sự kiện ABS 2026 - Trải nghiệm Đa giác quan Thực phẩm & Đồ uống. Sự kiện thu hút hàng ngàn khách tham quan, đặc biệt là các doanh nghiệp, chủ cơ sở kinh doanh trong lĩnh vực F&B khu vực miền Tây.
Top 5 không gian “hạ nhiệt” giữa lòng Cần Thơ mùa nắng nóng
Cần Thơ - thành phố năng động của miền Tây nhưng vẫn giữ được những nét bình yên đặc trưng, là điểm đến lý tưởng để tìm kiếm những không gian thư giãn giữa những ngày nắng nóng. Không chỉ hấp dẫn bởi Menu đa dạng, các quán nước nơi đây còn gây ấn tượng với thiết kế thoáng đãng, gần gũi với thiên nhiên cùng những phong cách riêng biệt. Dưới đây là 5 quán nổi bật ở Cần Thơ mà bạn không nên bỏ qua.
Bánh tét miền Tây – hồn Tết quấn tròn trong nếp sống vùng sông nước
Mỗi độ xuân về, khi gió chướng thôi thổi gắt và mùi khói bếp bắt đầu lan trong xóm nhỏ, miền Tây Nam Bộ lại bước vào mùa Tết bằng những điều rất riêng. Ở đó, có một món bánh không chỉ để ăn, mà để nhớ, để kể và để nối dài truyền thống: bánh tét.
Những món ăn không thể thiếu trong ngày Tết ở miền Tây
Tết ở miền Tây không chỉ là khoảnh khắc sum vầy mà còn là dịp để bày biện mâm cơm đậm đà bản sắc miền sông nước. Mỗi món ăn không đơn thuần để “ăn cho no”, mà còn gửi gắm ước vọng an lành, đủ đầy cho năm mới. Dưới đây là những món ăn gần như không thể thiếu trong ngày Tết của người miền Tây.
Tin đọc nhiều
