Yêu lịch sử địa phương từ những trang sách “Dấu xưa Cần Thơ”

(NSMT) - Sáng 8/2, chương trình Giao lưu tác giả - tác phẩm: “Nhà báo Đăng Huỳnh và quyển Dấu xưa Cần Thơ” đã diễn ra tại Công viên Tao Đàn (phía trước Bảo tàng TP. Cần Thơ). Chương trình nằm trong khuôn khổ Công viên Sách Xuân Bính Ngọ 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ tổ chức. Chương trình thu hút đông đảo bạn đọc, học sinh, sinh viên, giới nghiên cứu văn hóa - lịch sử và những người yêu mến vùng đất Tây Đô tham dự.

Buổi giao lưu là dịp để bạn đọc gặp gỡ trực tiếp nhà báo Đăng Huỳnh (tên thật Đặng Duy Khôi, sinh năm 1987, hiện công tác tại Báo và Phát thanh - Truyền hình Cần Thơ), cùng lắng nghe hành trình ra đời và những câu chuyện hậu trường xoay quanh cuốn Dấu xưa Cần Thơ - tác phẩm đầu tay nhưng đã tạo dấu ấn trong mảng biên khảo, ký sự văn hóa Nam Bộ.

Chia sẻ tại chương trình, tác giả cho biết Dấu xưa Cần Thơ ra đời từ chính cơ duyên làm báo: đi nhiều, quan sát nhiều, gắn bó và viết về Cần Thơ trong suốt nhiều năm. Từ những bài báo đăng rải rác, qua quá trình bổ sung tư liệu, đối chiếu sử liệu, tác giả hệ thống và kết nối thành một chỉnh thể.“Đi, tìm và kể lại, tôi không mong gì hơn là để những dấu xưa của Cần Thơ được nhiều người biết đến; hoặc chí ít là những gợi mở để những ai cùng niềm hoài cổ tiếp tục khám phá, mỗi người góp một phần làm vinh diệu cho đất và người Cần Thơ”, tác giả chia sẻ.

Không đặt tham vọng xây dựng một công trình hàn lâm đồ sộ, Dấu xưa Cần Thơ chọn cách tiếp cận gần gũi, mềm mại nhưng nghiêm túc về tư liệu. Nội dung sách bao quát nhiều bình diện: lịch sử hình thành vùng đất; di sản kiến trúc - đô thị; di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; đời sống xã hội và con người Cần Thơ xưa. Từ bến tàu, bến chợ, chợ cổ, nhà việc làng Tân An, đến các đình, chùa, miếu như đình Bình Thủy, đình Thới Thuận, chùa Long Quang; từ Hò Cần Thơ, đờn ca tài tử, cải lương, đến những phong tục sinh hoạt đời thường, dấu tích phố xưa nét cũ.

Bên cạnh không gian, địa danh, con người Cần Thơ xưa là một trục nội dung quan trọng của tác phẩm. Các nhân vật như Bùi Hữu Nghĩa, Phan Văn Trị, Trương Duy Toản, Đinh Công Chánh, Mộc Quán Nguyễn Trọng Quyền… hiện lên không chỉ với tư cách nhân vật lịch sử - văn hóa, mà còn là những cá tính góp phần hình thành cốt cách trí tuệ, hào hiệp, nhân ái và thanh lịch của người Cần Thơ.

Soạn giả, nhà nghiên cứu Nhâm Hùng nhận xét, Dấu xưa Cần Thơ cho thấy sự tâm huyết, kỳ công của một nhà báo trong hành trình khám phá lịch sử, văn hóa vùng đất và con người Cần Thơ. Các nghiên cứu được chắt lọc, gắn với khảo sát thực tế, thể hiện tinh thần học thuật nghiêm túc, mang lại giá trị cho độc giả.

Tại chương trình, nhiều bạn trẻ đặt câu hỏi về ý nghĩa của việc học và yêu lịch sử địa phương. Tác giả nhắn nhủ: yêu sử, yêu quê hương không phải để hoài cổ cực đoan, mà để có hành trang văn hóa bước vào đời; để hiểu vì sao vùng đất mình đang sống có diện mạo hôm nay, từ đó biết trân trọng và gìn giữ.

Buổi giao lưu khép lại trong không khí gần gũi, cởi mở. Dấu xưa Cần Thơ không chỉ là một cuốn sách, mà còn là lời mời gọi trở về với ký ức, với những trầm tích văn hóa như phù sa bồi đắp qua thời gian. Trong dòng chảy đô thị hóa và hội nhập, việc nhận diện, kể lại và gìn giữ những “dấu xưa” ấy chính là cách để Cần Thơ khẳng định bản sắc, tạo nên sức hấp dẫn bền vững của Tây Đô - đất nước trong, gạo trắng, nghĩa tình.

Tác phẩm Dấu xưa Cần Thơ của Tác giả Đăng Huỳnh, do Nhà xuất bản Văn học ấn hành, là một công trình nghiên cứu, sưu tầm công phu, giàu giá trị lịch sử và văn hóa, góp phần phác họa lại những mảng màu sống động về vùng đất Cần Thơ xưa, từ thời kỳ đô thị hóa cho đến những giá trị văn hóa dân gian, tôn giáo, nghệ thuật và con người địa phương.

Quyển sách gồm gần 41 bài viết, được sắp xếp như một dòng chảy xuyên suốt thời gian. Ngay từ những trang đầu tiên, tác giả đưa người đọc bước vào hành trình "trầm tích thời gian", lật mở từng trang ký ức về đô thị Cần Thơ thuở sơ khai, những địa danh thân quen như Tân An, Bình Thủy, Thới Thuận, Miễu Ông, Miễu Bà, đình Thạnh Hòa, đình Thường Thạnh... Những nhân vật lịch sử như Bùi Hữu Nghĩa, Phan Văn Trị, Võ Duy Tập... được tái hiện với nhiều chi tiết sinh động, đậm chất truyền thống Nam Bộ.

Dấu xưa Cần Thơ không chỉ là một công trình biên khảo quý báu mà còn là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho những ai muốn hiểu hơn về chiều sâu văn hóa, con người và lịch sử nơi đất Cần Thơ hào sảng, nghĩa tình. Quyển sách là “một tấm gương ký ức” để người dân nơi đây tìm thấy hình bóng quê hương mình, từ ngôi đình cổ, bến sông cũ, chợ xưa, nhân vật làng xã, đến những nét văn hóa miệt vườn đặc trưng. Với họ, đây không chỉ là sách, mà còn là một kho kỷ niệm sống động.

Dấu xưa Cần Thơ có thể được xem như tư liệu tham khảo quý cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Những câu chuyện, chi tiết và tư liệu dân gian giúp làm giàu bài giảng, luận văn, dự án bảo tồn di sản văn hóa địa phương. Với giọng văn dung dị nhưng thông tuệ, kết hợp giữa khảo cứu và kể chuyện, cuốn sách là nguồn tư liệu hữu ích cho các nhà nghiên cứu văn hóa truyền thống, nghệ thuật cải lương, phong tục Nam Bộ...