Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là một viên ngọc quý trong kho tàng di sản

(NSMT) - Tối 19/3 (nhằm 20/2 âm lịch), tại Khu du lịch quốc gia Núi Sam (phường Núi Sam, TP. Châu Đốc) Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh An Giang, Ủy ban quốc gia UNESCO tại Việt Nam đồng chủ trì tổ chức Lễ đón bằng UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Khai hội Vía Bà năm 2025.

Tại buổi lễ, ông Lê Hồng Quang - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang báo cáo tóm tắt quá trình xây dựng hồ sơ đề cử Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Sam trình UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Thời gian qua, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam không ngừng được nâng chất cả về phần lễ và phần hội. Các nghi thức truyền thống được trao truyền, đảm bảo trang nghiêm, thu hút sự tham gia ngày càng đông đảo cộng đồng cư dân trong và ngoài nước.

Năm 2001, với sự lan tỏa tín ngưỡng về Chúa Xứ Thánh Mẫu và sự ảnh hưởng trong cộng đồng, Lễ hội được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chọn là một trong những lễ hội tiêu biểu để tổ chức lễ hội du lịch Quốc gia và đến năm 2014, Lễ hội được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Kể từ khi được công nhận, công tác quản lý, tổ chức Lễ hội được địa phương thực hiện theo các quy định pháp luật, đúng quan điểm chỉ đạo của Đảng về mục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Hoạt động Lễ hội dần trở thành hoạt động văn hóa du lịch, tôn vinh di sản, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người An Giang đến Nhân dân, du khách trong nước và quốc tế.

Sự kiện Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam - An Giang được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại chính là sự công nhận của cộng đồng quốc tế về những giá trị đặc sắc của Lễ hội cả về lịch sử, văn hóa, tâm linh. Đây là Di sản văn hóa phi vật thể thứ 16 của Việt Nam, là Di sản văn hóa phi vật thể thứ 2 của khu vực Nam Bộ (cùng với Nghệ thuật Đờn ca tài tử) được UNESCO ghi danh. Trên hết, đây là lễ hội truyền thống đầu tiên của ĐBSCL được đón nhận vinh dự này; góp phần khẳng định sự đa dạng, giá trị, bản sắc của văn hóa VN trong bức tranh văn hóa chung của nhân loại.

"Đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân An Giang, đây là phần thưởng vô giá, khẳng định tính toàn vẹn, tính xác thực và giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản; giúp cho cộng đồng sở hữu Di sản nhận thức đầy đủ hơn về giá trị của Lễ hội trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc, qua đó nâng cao lòng tự hào, ý thức trách nhiệm, hướng đến những biện pháp thiết thực để bảo tồn, phát huy giá trị của di sản." ông Lê Hồng Quang nhấn mạnh.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, các bộ, cơ quan và địa phương liên quan, các nhà khoa học, nhà sưu tầm đã đóng góp tích cực để bảo vệ và phát huy giá trị của lễ hội nói riêng, các di sản văn hóa của Việt Nam nói chung.

Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là hồn cốt của dân tộc, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Phát huy mọi nguồn lực phát triển để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc; nhân tố thúc đẩy phát triển con người Việt Nam trở thành trung tâm, chủ thể, nguồn lực quan trọng nhất và mục tiêu của sự phát triển.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam được UNESCO ghi danh vào thời điểm đặc biệt, ngay sau khi Quốc hội khóa XV thông qua Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) và chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035. Điều này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước trong việc bảo vệ, phát huy di sản, đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng trong phát triển đất nước.

"Có được niềm vui hân hoan hôm nay là nhờ sự đóng góp không ngừng nghỉ của các thế hệ nghệ nhân dân gian, đặc biệt là người dân địa phương - những chủ thể quan trọng nhất của di sản, đã nâng niu, trao truyền, gìn giữ di sản văn hóa đặc sắc vô giá này. Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam đã trở thành di sản trong danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa đậm đà bản sắc của Việt Nam và bảo vệ, phát huy giá trị kho tàng di sản văn hóa của dân tộc ta tiếp tục phát triển để văn hóa trở thành 'sức mạnh nội sinh' của quốc gia; để nền văn hiến Việt Nam rạng danh muôn đời; để đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

---> Hành trình “Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại