Xưa - Nay

Những mốc son An Giang

Thứ ba, 15/03/2022, 14:18 PM

Trên hành trình 190 năm thành lập và phát triển (1832-2022), tỉnh An Giang đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử. Trong đó, có những mốc son đáng nhớ, trở thành niềm tự hào để những thế hệ hôm nay và mai sau không ngừng nỗ lực, phấn đấu, đưa vùng đất An Giang phát triển xứng tầm với công sức đóng góp, vun bồi của những bậc tiền nhân.

Thăng trầm lịch sử

An Giang là một trong 6 tỉnh đầu tiên ở Nam Kỳ vào thời nhà Nguyễn độc lập (Nam Kỳ lục tỉnh), được thành lập năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. Tuy nhiên, chỉ 1 năm sau (1833), tỉnh An Giang bị quân Lê Văn Khôi nổi dậy chiếm đóng, nhà Nguyễn phải điều binh đánh dẹp, lấy lại được tỉnh nhờ công của Án sát Bùi Văn Lý. Năm 1833-1834, theo cầu viện của Lê Văn Khôi, quân nước Xiêm La đã tiến vào An Giang theo đường sông Cửu Long, đánh nhà Nguyễn. Song, dưới tài lãnh binh của Trương Minh Giảng, Nguyễn Xuân, quân Xiêm La đã bị đánh bại trên sông Vàm Nao.

Độc lập chưa được bao lâu, năm 1868, thực dân Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam kỳ (An Giang, Vĩnh Long và Hà Tiên). Suốt chiều dài gần 100 năm Pháp thuộc, tỉnh An Giang nhiều lần thay đổi tên gọi địa giới hành chính. Thời kỳ này, địa bàn An Giang rất rộng, gồm: Châu Đốc, Long Xuyên, Sa Đéc, Cần Thơ, Sóc Trăng và Bạc Liêu.

An Giang vươn mình phát triển. Ảnh: THANH HÙNG – NGÔ CHUẨN

An Giang vươn mình phát triển. Ảnh: THANH HÙNG – NGÔ CHUẨN

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, tỉnh Châu Đốc và tỉnh Long Xuyên nằm trong danh sách 21 tỉnh ở Nam Bộ. Ngày 12-9-1947, theo Chỉ thị 50/CT của Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), đã thay đổi sắp xếp hành chính của tỉnh Châu Đốc và Long Xuyên, thành lập các tỉnh mới có tên là Long Châu Tiền và Long Châu Hậu. Trong đó, tỉnh Long Châu Tiền nằm ở tả ngạn sông Hậu và 2 bên sông Tiền, gồm 5 huyện: Tân Châu, Hồng Ngự, Chợ Mới, Châu Phú B và Lấp Vò; tỉnh Long Châu Hậu nằm ở hữu ngạn sông Hậu, gồm 6 huyện: Tịnh Biên, Tri Tôn, Thốt Nốt, Thoại Sơn, Châu Phú A và Châu Thành.

Tháng 10-1950, tỉnh Long Châu Hậu hợp nhất với Hà Tiên thành tỉnh Long Châu Hà, gồm 8 huyện: Tịnh Biên, Tri Tôn, Châu Phú A, Châu Thành, Thoại Sơn, Thốt Nốt, Giang Châu, Phú Quốc. Tháng 6-1951, tỉnh Long Châu Tiền hợp nhất với tỉnh Sa Đéc thành tỉnh Long Châu Sa, gồm 7 huyện: Châu Thành, Lai Vung, Cao Lãnh, Tân Hồng, Tân Châu, Phú Châu, Chợ Mới; tháng 7-1951, nhập thêm huyện Lấp Vò vào tỉnh Long Châu Sa. Năm 1954, chính quyền Việt Minh giải thể các tỉnh Long Châu Sa và Long Châu Hà, khôi phục lại các tỉnh Châu Đốc, Long Xuyên, Sa Đéc và Hà Tiên như cũ.

Xây dựng và phát triển

Năm 1957, chính quyền Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đã sáp nhập 2 tỉnh Long Xuyên và Châu Đốc để thành lập tỉnh mới, vẫn lấy tên là tỉnh An Giang. Tháng 5-1974, chính quyền cách mạng quyết định giải thể các tỉnh An Giang, Châu Hà và Kiến Phong để tái lập các tỉnh Long Châu Hà, Long Châu Tiền và Sa Đéc.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày 20-12-1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam cho sát với tình hình thực tế. Theo đó, thành lập tỉnh An Giang trên cơ sở hợp nhất tỉnh An Giang và tỉnh Châu Đốc, trừ huyện Thốt Nốt giao cho tỉnh Hậu Giang quản lý. Tháng 2-1976, tỉnh An Giang chính thức được tái lập trở lại, gồm 8 huyện (Châu Phú, Châu Thành, Chợ Mới, Huệ Đức, Phú Châu, Phú Tân, Tịnh Biên, Tri Tôn) và 2 thị xã là Long Xuyên (tỉnh lỵ) và Châu Đốc.

AG1503

Theo các nghị quyết điều chỉnh của Hội đồng Chính phủ, ngày 11-3-1977, hợp nhất huyện Huệ Đức và Châu Thành thành huyện Châu Thành; hợp nhất huyện Tri Tôn và Tịnh Biên thành huyện Bảy Núi. Ngày 23-8-1979, huyện Bảy Núi lại được chia thành 2 huyện Tri Tôn và Tịnh Biên; chia huyện Châu Thành thành 2 huyện Châu Thành và Thoại Sơn. Ngày 13-11-1991, huyện Phú Châu được chia thành 2 huyện Tân Châu và An Phú. Sau đó, TP. Long Xuyên được thành lập (1-3-1999); TX. Tân Châu được thành lập (24-8-2009); TP. Châu Đốc được thành lập (19-7-2013). Đến nay, An Giang có 8 huyện (Thoại Sơn, Tri Tôn, Tịnh Biên, Châu Thành, Châu Phú, An Phú, Phú Tân, Chợ Mới), 1 thị xã (Tân Châu) và 2 thành phố (Long Xuyên, Châu Đốc).

Trải qua 190 năm thành lập, thay đổi và phát triển, An Giang hiện là một trong 2 tỉnh đứng đầu cả nước về sản lượng lúa gạo, là cái nôi của nghề nuôi, chế biến và xuất khẩu cá tra, đang vươn lên tốp đầu ĐBSCL về phát triển cây ăn trái…

Là tỉnh có dân số lớn nhất vùng ĐBSCL và đứng thứ 6 cả nước, An Giang đang tận dụng lợi thế nguồn nhân lực dồi dào, “trải thảm đỏ” mời gọi đầu tư để khai thác tối đa tiềm năng, thế mạnh, đặc biệt là lợi thế nông nghiệp, đưa tỉnh vươn lên nhóm đầu về phát triển kinh tế vùng ĐBSCL, gia nhập vào những tỉnh, thành phố có nền kinh tế mạnh của cả nước. Từ đó, khẳng định vai trò, vị thế quan trọng của địa phương nằm trong vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL, tương xứng với công lao gầy dựng của bao thế hệ cha ông đối với vùng cửa ngõ, vùng phên dậu lúa Tây Nam của Tổ quốc.

HOÀNG XUÂN

Link bài gốc tại Báo An Giang Online

Mua vàng ngày vía Thần Tài nắm kỹ những điều này để hút tài lộc

Mua vàng ngày vía Thần Tài nắm kỹ những điều này để hút tài lộc

Mua vàng ngày vía Thần Tài nắm kỹ những điều này để hút tài lộc khi ngày vía Thần Tài năm Ất Tỵ 2025 rơi vào thứ Sáu, ngày 7/2 Dương lịch, ngày làm việc trong tuần.

Có nên mua vàng trước ngày Vía Thần Tài?

Có nên mua vàng trước ngày Vía Thần Tài?

Ngày vía Thần Tài nhiều người thường có thói quen đi mua vàng nên thường xảy ra tình trạng chen chúc, giá tăng vọt. Vậy có thể mua vàng trước ngày vía Thần Tài hay không?

Giữ Tết truyền thống trong lòng con trẻ giữa thời đại số hóa

Giữ Tết truyền thống trong lòng con trẻ giữa thời đại số hóa

(NSMT) - Nhiều người cứ than thở Tết trong mắt con trẻ bây giờ “nhạt” lắm, chẳng còn háo hức và mong ngóng như xưa…

Tản mạn với làng nghề gạch - gốm trăm năm

Tản mạn với làng nghề gạch - gốm trăm năm

Năm 2024, tỉnh Vĩnh Long có một sự kiện quan trọng, tiêu biểu: Festival Gạch Gốm Đỏ - Kinh Tế Xanh lần thứ nhất nhằm tôn vinh nghề gạch - gốm trăm năm tồn tại ở xứ này; qua đó quảng bá thương hiệu, đồng thời bảo tồn, phát huy di sản, kêu gọi đầu tư, phát triển du lịch, thu hút khách trong và ngoài nước đến với làng nghề độc đáo, hiếm có ở miền Tây Nam Bộ.

Độc đáo Lễ cúng Trăng của đồng bào dân tộc Khmer

Độc đáo Lễ cúng Trăng của đồng bào dân tộc Khmer

(NSMT) - Lễ cúng Trăng là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc, phản ánh nét văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer Nam Bộ. Với hoạt động đặc trưng là đút cốm dẹp, hay còn gọi là Oóc Om Bóc trong tiếng Khmer, lễ cúng Trăng còn được biết đến rộng rãi với cái tên Lễ Oóc Om Bóc.

Lung linh đêm hội sông Trăng

Lung linh đêm hội sông Trăng

(NSMT) - Trong khuôn khổ Lễ hội Óoc Om Bóc – Đua ghe Ngo Sóc Trăng khu vực ĐBSCL lần thứ 6 và Tuần lễ VHTT-DL Sóc Trăng lần thứ nhất năm 2024, tối ngày 12/11, trên đoạn sông Maspero (tên khác là Nguyệt Giang, Sông Trăng), Sở Văn hoá – Thể thao – Du lịch tỉnh Sóc Trăng tổ chức Hội thi Lôiprotip (thả Đèn nước), trình diễn Đèn nước và ghe Cà Hâu. Đêm hội có sự góp mặt của 20 đèn nước và 5 ghe Cà Hâu đến từ các chùa trong tỉnh.

Cà Mau: Công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh đối với Bia kỷ niệm Bác Hồ với cây vú sữa miền Nam

Cà Mau: Công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh đối với Bia kỷ niệm Bác Hồ với cây vú sữa miền Nam

(NSMT) - Ngày 12/11, tỉnh Cà Mau tổ chức lễ công bố quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh và khánh thành “Bia kỷ niệm Bác Hồ với cây vú sữa Miền Nam”. Buổi lễ được tổ chức vào Tuần lễ cao điểm với các hoạt động tái hiện 200 ngày Sự kiện Tập kết ra Bắc.