Cận cảnh “cụ Xoài” hơn 300 năm tuổi vẫn xanh tốt ở Bạc Liêu

(NSMT) – Du lịch tỉnh Bạc Liêu có nhiều địa điểm thu hút du khách khi đặt chân tới đây như Nhà Công tử Bạc Liêu, Khu lưu niệm Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu, cánh đồng Điện gió, Quán âm Nam Hải, Tháp cổ Vĩnh Hưng, Khu du lịch sinh thái Hồ Nam … nhưng sẽ thú vị hơn, nếu bạn dành thời gian đến tham quan và tìm hiểu về cây xoài cổ thụ trên 300 năm tuổi lớn nhất vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Cây xoài có chiều cao gần 20m, tán lá tỏa rộng khoảng trên 300m2, gốc xoài to “6 người ôm”, nằm cách trung tâm TP. Bạc Liêu khoảng 7km, tọa lạc tại ấp Biển Tây A, xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu.

Theo thông tin từ Bảo tàng tỉnh Bạc Liêu, năm 1680, các lưu dân Trung Quốc thời nhà Minh không phục Thanh đã di cư đến các vùng ven biển miền Tây Nam Bộ như: Hà Tiên, Rạch Gía thuộc tỉnh Kiên Giang; tỉnh Cà Mau; tỉnh Bạc Liêu. Gia đình cha mẹ ông Lý Kỳ Kia cũng nằm trong hoàn cảnh đó, đến vùng đất Bạc Liêu (nay là ấp Biển Tây B, xã Vĩnh Trạch Đông, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu) để định cư, tại đây đã thấy cây xoài lớn hơn một người ôm. Đây là vùng ven biển nước mặn quanh năm nhưng ở dưới gốc cây xoài lại có mạch nước ngọt ngầm giúp cho cây xoài xanh tốt quanh năm, người dân nơi đây đào hố để lấy nước ngọt sinh hoạt. Tính đến năm 2022, cây xoài này có tuổi thọ khoảng 341 năm. Đây là Cây Xoài cổ thụ có tuổi thọ lớn nhất Bạc Liêu đang được TP. Bạc Liêu chăm sóc, bảo tồn, phục vụ khách du lịch đến tham quan.

Cuối thế kỷ thứ XVII, nơi đây khi còn rừng rậm, cỏ dại mọc hoang sơ, có một con cọp (Hổ) được người dân tôn là “Thần Hổ” và đến ngày 28 tháng 7 âm lịch hàng năm người dân cúng cho con cọp một con heo sống đặt ở gần gốc cây xoài để cầu sự bình an. Về sau, thấy con cọp mất một chân do mắc bẫy, nên hàng năm người dân cúng cho cơn cọp một con heo đã được mổ sẵn với quan niệm con cọp chỉ còn ba chân nên rất khó khăn bắt con heo còn sống để ăn thịt. Sau một một thời gian, dần dần người dân không còn thấy con cọp đó xuất hiện nữa. Từ đó về sau, hàng năm vào ngày 28 tháng 7 âm lịch, người dân nơi đây không cúng nguyên con heo mà chỉ cúng một đầu heo luộc chín.

Việc cúng lễ vật cho “Thần Hổ” đã trở thành tín ngưỡng dân gian của người dân địa phương và được tổ chức thường niên hàng năm ở gần gốc cây xoài. Hiện nay, Cây Xoài cổ thụ thuộc quyền sở hữu, quản lý của Ban trị sự miếu Huyền Thiên Thượng Đế thuộc ấp Biển Tây B, xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.

Theo ông La Văn Lự, người đang trực tiếp giữ và chăm sóc cây xoài cho biết, mặc dù tuổi thọ của cây cao như vậy nhưng hàng năm xoài vẫn ra hoa và rất sai trái có mùa thu hoạch đến vài trăm ký, đến tháng 12 là cây bắt đầu ra hoa kết trái. Lúc còn sống vị chua nhiều rất khó ăn, nhưng khi chín trái có vị chua ngọt rất ngon. Trái xoài chỉ to bằng quả cóc, dính với nhau thành từng chùm, chứ không riêng lẻ nên bà con trong vùng gọi là xoài cóc.

Với tuổi thọ và đặc điểm hiếm có, năm 2015, cây đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam công nhận là cây di sản Việt Nam. Hiện nay, cây xoài là một trong những địa điểm du lịch Bạc Liêu hấp dẫn thu hút khách gần xa.