Trà Vinh: Tôn vinh, quảng bá thương hiệu, giá trị của Dừa sáp

(NSMT) - Tối 25/8, tại huyện Cầu Kè, Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh đã tổ chức lễ khai mạc Festival 100 năm Dừa sáp Trà Vinh. Festival diễn ra từ ngày 25 - 31/8 với các hoạt động phong phú, hấp dẫn, là dịp để người dân trong và ngoài tỉnh được trải nghiệm, tham quan, vui chơi, giải trí, mua sắm.

Trước khi diễn ra lễ khai mạc mặc dù trời mưa lớn nhưng đông đảo người dân và du khách vẫn đến huyện Cầu Kè tham dự Festival 100 năm Dừa sáp Trà Vinh.
Tại lễ khai mạc, chương trình nghệ thuật đặc sắc với chủ đề “Hương vị miền đất phúc” đã tạo được bầu không khí sôi nổi, hào hứng đối với nhân dân và du khách. Đặc biệt, chương trình nghệ thuật đã tái hiện sống động vùng đất, con người Trà Vinh. Đồng thời, tái hiện câu chuyện huyền thoại 100 năm về cây dừa sáp Trà Vinh, khắc họa rõ nét sự nỗ lực của người dân huyện Cầu Kè trong việc bảo tồn và phát triển sản vật quý giá này.

Festival 100 năm dừa sáp Trà Vinh diễn ra từ ngày 25 đến 31/8 với các hoạt động như Hội thảo về cây dừa sáp; trưng bày các sản phẩm đặc sản trái ngon của huyện Cầu Kè gồm dừa sáp, măng cụt, sầu riêng, chôm chôm Tân Quy; hội thi chế biến 100 món ăn ngon từ dừa sáp; tọa đàm “Du lịch Cầu Kè - Tiềm năng ven sông Hậu”; Hội chợ Thương mại; Không gian ẩm thực; Liên hoan Lân sư rồng...

Tất cả các hoạt động trong khuôn khổ Festival 100 năm dừa sáp Trà Vinh rất phong phú, hấp dẫn, là dịp để người dân trong và ngoài tỉnh được trải nghiệm, tham quan, vui chơi, giải trí, mua sắm; là dịp để các địa phương, các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh giới thiệu, quảng bá, tìm kiếm thị trường, xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch; đồng thời cũng là dịp để các doanh nghiệp gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Dừa sáp Cầu Kè Trà Vinh có nguồn gốc cách đây 100 năm, theo tài liệu ghi chép và được lưu giữ, vào năm 1924, Hòa thượng Thạch Sô đã mang giống dừa từ nước ngoài về trồng tại huyện Cầu Kè, và nơi đầu tiên cây dừa sáp được trồng là chùa Botumsakor (Bô Tum Sa Cô) - (dân địa phương quen gọi là chùa Chợ của thị trấn Cầu Kè). Do phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù của địa phương vùng đất Cầu Kè, nên cây dừa đã cho trái sáp và qua quá trình biết bảo tồn và phát huy giá trị, dừa sáp đã trở thành một đặc sản chỉ có riêng ở Trà Vinh. Về hình thức, dừa sáp cũng giống như những trái dừa bình thường khác, tuy nhiên, bên trong lớp cơm dừa sáp dày, mềm, dẻo chiếm gần hết trái với một ít nước dừa đặc.

Dừa sáp hiện là một trong các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, vì thế dừa chiếm diện tích trồng trọt lớn ở huyện Cầu Kè. Những năm gần đây, dừa sáp trở thành loại cây trồng được chú trọng và không ngừng tăng diện tích, sản lượng bởi dừa sáp được chế biến thành các món ăn ngon, bổ dưỡng khác nhau với hương vị đặc trưng mà khi thưởng thức sẽ làm thực khách nhớ mãi. Với những giá trị mà dừa sáp mang lại, vào tháng 8/2012, dừa sáp Cầu Kè, Trà Vinh chính thức được đưa vào danh sách là 01 trong 50 đặc sản trái cây nổi tiếng Việt Nam (theo Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam). Đặc biệt ngày 05/8/2024, Hiệp hội Dừa Việt Nam đã công nhận “Cây dừa sáp được trồng tại tỉnh Trà Vinh là: CÂY DỪA VIỆT NAM” và Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý, sản phẩm: Quả dừa sáp Trà Vinh; nhãn hiệu chứng nhận Dừa sáp Trà Vinh cho giống dừa sáp giống và logo chỉ dẫn địa lý hướng tới xác lập quyền sở hữu trí tuệ nhãn hiệu “Trà Vinh” cho sản phẩm dừa sáp của tỉnh Trà Vinh ra thị trường nước ngoài. Đây là điều kiện tốt nhất để dừa sáp Trà Vinh phát triển và lan tỏa vươn xa trong tương lai.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Văn Hẳn - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh cho biết, đây là sự kiện đặc biệt, lần đầu tiên được tổ chức tại tỉnh Trà Vinh, nhằm tôn vinh, quảng bá thương hiệu, những giá trị của dừa sáp và khẳng định sự nỗ lực, quyết tâm đưa các sản phẩm chế biến từ dừa sáp ra các thị trường trong nước và thế giới, tạo điều kiện giao thương hàng hóa, kết nối cung cầu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giúp tăng cường công tác giao lưu, liên kết phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch với các địa phương trong và ngoài tỉnh.

Trong thời gian qua, tỉnh chú trọng phát triển hàng trăm sản phẩm có giá trị liên quan đến cây dừa. Theo Chiến lược nâng cấp chuỗi giá trị dừa giai đoạn 2022 - 2025, tỉnh sẽ phát triển thêm khoảng 550 ha dừa sáp đặc sản. Bên cạnh đó, Trà Vinh đề ra những định hướng để xây dựng thương hiệu dừa sáp Trà Vinh với những mục tiêu như Quy hoạch vùng trồng, mở rộng canh tác, sản xuất theo hướng hữu cơ, VietGAP; Đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển vùng trồng dừa sáp. Áp dụng công nghệ giống tiên tiến, đặc biệt là giống dừa cấy phôi, cấy mô có tỷ lệ sáp cao, nhằm cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Đồng thời, mở rộng diện tích trồng dừa sáp để tạo ra nguồn nguyên liệu phong phú, đủ sức cung cấp cho nhiều thị trường trong nước và quốc tế.

Tiếp tục hỗ trợ, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân tiếp cận các chính sách của Trung ương, địa phương trong sản xuất, kinh doanh, chế biến, chứng nhận, đánh giá, quản lý vùng dừa sáp của tỉnh trên cơ sở áp dụng chuyển đổi số nhằm minh bạch thông tin trong giao dịch, kinh doanh. Cải thiện và hiện đại hóa quy trình sản xuất, chế biến, nâng cao giá trị dừa sáp thông qua các qui trình chế biến và bảo quản sau thu hoạch để tạo ra các sản phẩm chất lượng cao đáp ứng được nhu cầu thị trường trong và ngoài nước. Khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị, hỗ trợ xây dựng các cơ sở thu mua và chế biến tại địa phương để giảm chi phí vận chuyển và nâng cao giá trị sản phẩm.

Xúc tiến thương mại, phát triển thị trường tiêu thụ cho sản phẩm nhất là thông tin truyền thông, khai thác các kênh bán hàng công nghệ (sàn Thương mại điện tử, facebook, zalo,…) để quảng bá sản phẩm đặc trưng của miền đất Trà Vinh cho khách hàng trong và ngoài nước. Việc phát triển các kênh phân phối hiệu quả sẽ giúp sản phẩm dừa sáp tiếp cận được nhiều đối tượng khách hàng hơn, từ đó gia tăng doanh thu và thúc đẩy sự phát triển của ngành dừa sáp Trà Vinh.

“Thông qua Festival 100 năm Dừa sáp Trà Vinh để tiếp tục tăng cường các hoạt động xúc tiến đầu tư, phát triển liên kết giữa các doanh nghiệp với các hộ trồng dừa nhằm đảm bảo liên thông các khâu sản xuất, chế biến sâu và tiêu thụ sản phẩm theo các tiêu chuẩn, đáp ứng các thị trường xuất khẩu; xây dựng mối liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp chế biến các sản phẩm giá trị gia tăng, tạo đầu ra ổn định cho dừa sáp.” ông Lê Văn Hẳn nhấn mạnh.

Tại buổi lễ, ban tổ chức tiến hành nghi thức công bố và trao chứng nhận chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dừa sáp Trà Vinh. Đây là một dấu mốc quan trọng, khẳng định vị thế của dừa sáp Trà Vinh trên bản đồ nông sản Việt Nam, mở ra cơ hội lớn để vươn xa thị trường thế giới.

Toàn tỉnh Trà Vinh có 318 sản phẩm đạt OCOP, trong đó: 266 sản phẩm đạt 3 sao, 42 sản phẩm đạt 4 sao, 07 sản phẩm đạt tiềm năng 5 sao, 03 sản phẩm đạt 5 sao.
Riêng đối với dừa sáp, có 03 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, 07 sản phẩm đạt OCOP 4 sao, 03 sản phẩm đạt OCOP tiềm năng 5 sao (kẹo dừa sáp nguyên chất, kẹo dừa sáp lá dứa, kẹo dừa sáp Cacao) và 01 sản phẩm đạt OCOP 5 sao (dừa sáp sợi) và đặc biệt là dừa sáp được chế biến rất nhiều món ăn ngon tốt cho sức khỏe.

---> Trà Vinh: Ra mắt sách “Dừa sáp Macapuno – 100 năm hạnh nguyện”