Vì sao trong Nam lại có tục cúng cá lóc ngày Vía Thần Tài?

(NSMT) - Mùng 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm được người xưa chọn là ngày Vía Thần Tài, đây là một dịp đặc biệt đối với người làm kinh doanh, buôn bán với mong muốn cầu tài lộc, may mắn trong năm mới. Trong các lễ vật dâng lên Thần Tài ở miền Nam, cá lóc nướng lại là một món ăn không thể thiếu.

Theo tín ngưỡng dân gian, Thần Tài là vị thần chuyên cai quản tài lộc, mang đến thịnh vượng và may mắn cho gia chủ. Ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng âm lịch) hằng năm là thời điểm người dân dùng các lễ vật đặc trưng dâng lên các chư vị thần tài tại nhà nhằm cầu may cho một năm mới thuận lợi, buôn may bán đắt. Các lễ vật cơ bản sẽ có: giấy tiền vàng bạc; bộ tam sinh gồm thịt heo, tôm hoặc cua, trứng gà hoặc trứng vịt; mâm trái cây ngũ quả, hoa, rượu, trà; các món đồ phong thủy như vàng, kim cương,...

Người xưa quan niệm rằng, mâm cúng càng đủ đầy, gia chủ càng làm ăn phát đạt. Vì thế trong ngày này, các gia đình có điều kiện kinh doanh lớn lại càng chuẩn bị mâm cúng chỉn chu, trang hoàng nhà cửa để hi vọng công việc làm ăn trong năm mới sẽ ngày càng phát triển, ngày càng mở rộng.

Đặc biệt, trong các lễ vật cúng Thần Tài ở miền Nam, cá lóc nướng là một món không thể thiếu. Người xưa quan niệm rằng, cá lóc là loài vật mạnh mẽ, mang đến may mắn, tài lộc trong năm mới. Đến tận ngày nay, người dân vẫn thường truyền tai nhau rằng cúng cá lóc nướng vào ngày Vía Thần Tài sẽ giúp mang lại tài lộc, sung túc và nhiều điều may mắn cho gia chủ và công việc kinh doanh.

Vì vậy, cá lóc nướng đã trở thành lễ vật được nhiều người dân miền Nam lựa chọn để dâng lên mâm cúng trong ngày Vía Thần Tài.

Theo tín ngưỡng phong thủy, chọn cá lóc để dâng lên mâm cúng phải đi kèm nhiều tiêu chuẩn để hợp lễ. Cá lóc nướng cúng ngày Vía Thần Tài phải được giữ nguyên vẹn cả con, không đánh vảy. Khi nướng cá, người ta thường để nguyên con, không mổ bụng, tượng trưng cho sự nguyên vẹn của tiền bạc và tài sản. Cá lóc nướng cúng không để bị cháy, khét, thịt không bong tróc, nhằm thể hiện sự tôn kính đối với thần linh. 

Tại Cần Thơ, có nhiều có sở bán cá lóc nướng đã phải thức chụm than từ sáng sớm để kịp phục vụ nhu cầu mua cá nướng sẵn của bà con.
Chị An - Chủ cửa hàng cá lóc nướng An ở Cần Thơ cho biết, việc cúng cá lóc nướng trui trong ngày Vía Thần Tài đã được truyền thừa từ ông bà, với mong muốn giúp khai thông đường tài lộc, mang đến nhiều may mắn và thuận lợi trong công việc làm ăn.
"Khách đến với tiệm cá lóc nướng An đa phần là khách quen, mọi năm họ biết ngày này tiệm đông nên sẽ dặn trước một ngày để tiệm kịp chuẩn bị vì tiệm không dám nhận cọc, sợ làm không kịp" - Chị An chia sẻ.

Chị An cho biết thêm, bình quân mỗi ngày, tiệm cá lóc nướng An sẽ bán khoảng 50 - 100 con, riêng ngày Vía Thần Tài hằng năm, tiệm sẽ chuẩn bị từ 500 con với đa dạng kích thước để phục vụ khách hàng. Trong ngày này, tiệm sẽ chọn lọc ra 3 size cá: size vừa, size to và size đại, giá dao động từ 200.000đ - 250.000đ/ con; ngày thường giá dao động từ 190.000 đồng/ con.

Tục lệ cúng cá lóc nướng đã trở nên quen thuộc và gần gũi đối với người dân trong các dịp lễ lớn, đặc biệt là ở miền Nam. Đây không chỉ là một món ăn đơn thuần mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Qua đó thể hiện sự kính trọng với thần linh, đồng thời gửi gắm hy vọng về một năm mới sung túc, phát đạt.